Ósamrćmd Evrópa, hćtta á farsóttar-dómínó

Lítiđ fer fyrir samrćmdum reglum í Evrópu um ferđalög milli landa. Nágrannaríki, t.d. Eystrasaltsríkin ţrjú, leyfa ferđalög sín á milli. Norđurlönd útiloka Svía frá ferđabandalagi, enda reka Svíar sérsćnska stefnu í farsóttarvörnum.

Guardian tekur saman yfirlit yfir ólíka nálgun Evrópuríkja í farsóttarvörnum viđ landamćrin.

Ríkisvaldiđ í hverju landi er á milli steins og sleggju. Í einn stađ er almennur vilji til ađ opna landamćri en í annan stađ ótti viđ innflutning á kórónuveirunni.

Seinni bylgju farsóttarinnar er spáđ síđsumars. Ţegar smittölur hćkka í einu landi er hćtt viđ snöggum dómínó-áhrif ţegar ríki loka landamćrum fyrirvaralaust. Ţađ eykur ekki ferđalöngun almennings ađ eiga á hćttu ađ verđa innlyksa í útlöndum.

Enginn treystir Evrópusambandinu til ađ setja samrćmdar reglur. Reynslan sýnir ađ alţjóđasamtök eins og ESB og WHO eru lélegustu sóttvarnirnar.


mbl.is Ţórólfur búinn ađ skila drögum ađ minnisblađi
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Ţeldökkir, hvítir og fyrirheitna land fjölmenningar

Ţeldökkir eru jafn miklir Bandaríkjamenn og ţeir hvítu, mćlt í kynslóđum. Frá 17. öld fluttu forfeđur beggja til fyrirheitna landsins frá Evrópu og Afríku. Munurinn er sá ađ frá Afríku komu ţeir í hlekkjum.

Ţrćlahald var afnumiđ um miđja 19. öld og hundrađ árum síđar átti ađ heita ađ ţeldökkir og hvítir nytu jafnréttis gagnvart lögum.

Enn sitja ţeir hvítu og ţeldökku ekki á sátts höfđi. Og enn halda sumir ađ fjölmenning virki.


mbl.is Átök víđa í Bandaríkjunum
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Er múslímatrú upplýsingaóreiđa?

Morđ og hryđjuverk eru framin af múslímum í nafni trúarinnar. Samkvćmt skilgreiningu í viđtengdri frétt er íslam upplýsingaóreiđa.

Veraldleg trúarbrögđ eins og sósíalisma eru einnig upplýsingaóreiđa, samkvćmt sömu skilgreiningu.

Fréttin, á hinn bóginn, fjallar ekki um upplýsingaóreiđu almennt heldur ađeins í tengslum viđ farsóttina frá Kína og rétt viđbrögđ viđ henni.

Meiniđ er ađ ríkjandi vísindatrú hefur ekki einhlít svör viđ farsóttinni. Ef frá eru taldar einföldustu reglur um hreinlćti og nálćgđ, eđa öllu heldur fjarlćgđ, á milli manna gefa vísindin ekki eitt svar viđ veirunni heldur mörg.

Ţegar kurlin koma öll til grafar verđur eitt augljóst. Viđ verđum ađ lifa međ veirunni, rétt eins og múslímatrú og sósíalisma. Upplýsingaóreiđa fylgir tilvist mannsins.

 


mbl.is Rangar upplýsingar eru dauđans alvara
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Trump, stóri bróđir og umrćđan

Bandaríkjaforseti getur ekki takmarkađ tjáningarfrelsi. Sama gildir almennt um vestrćn ríki. Málfrelsi er rótfast í vesrćnni menningu.

Aftur eru tćknirisar, sem stjórna samfélagsmiđlum, í fćrum ađ takmarka frelsi manna ađ tjá sig og jafnvel úthýsa ,,óćskilegum" skođunum.

Samfélagsmiđar eru vettvangur, opiđ almannarými, fyrir skođanaskipti. Enginn getur gert kröfu um ađ fá áheyrn en allir eiga rétt ađ segja sína meiningu.

Frjálslyndir og vinstrimenn eru gjarnir á ađ taka undir kröfur um ritskođun. Ađ baki liggur sú hugsun ađ sumt sé ,,rétt" og annađ ,,rangt". En ţađ eru ađeins tvćr til ađ úrskurđa ţar á milli. Í einn stađ stóri bróđir, t.d. ríkisvald, alţjóđleg samtök eđa tćknirisi, eđa umrćđan sjálf.

Stóri bróđir er ávallt versti kosturinn til ađ skera úr um hvađ sé rétt og hvađ rangt. Valdbođ kćfir sannleikann á međan frjáls umrćđa slípar sannindi og afhjúpar ósannindi.


mbl.is Beinir spjótum sínum ađ samfélagsmiđlum
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Guđni notar sniđmát Ólafs Ragnars

Ólafur Ragnar náđi forsetakjöri 1996 út á andófsfylgi, einkum frá vinstrimönnum. Ţegar harđast var sótt ađ Ólafi Ragnari, RÚV-Ţóra í kosningunum 2012, hélt sitjandi forseti embćttinu fyrir atbeina hćgrimanna úr röđum Sjálfstćđisflokks, Framsóknar og óstofnađs Miđflokks.

Guđni Th. var vinstra RÚV-frambođiđ áriđ 2016 og fékk sigur á Davíđ Oddssyni og hćgrimönnum. En ţegar Guđni Th. stendur til endurkjörs sćkir hann stuđninginn til hćgri. Óopinbert málgagn Pírata, Stundin, kortleggur bakland sitjandi forseta. Sama sniđmátiđ og Ólafur Ragnar notađi 2012 blasir viđ.

Völd á Íslandi lúta eftirfarandi lögmáli. Til ađ ná völdum, einkum á tíma upplausnar, er óreiđu-vinstriđ ţénugt verkfćri. Ţar eru atkvćđi óstabíla fólksins sem hćgt er ađ róta í sér til gagns. Aftur er óvinnandi vegur ađ halda völdum án kjölfestu samfélagsins: hćgrimönnum.

Glćsilegasta dćmiđ um fullnustu lögmálsins er ekki forsetakosningar heldur tvennar ţingkosningar, 2009 og 2013. Í ţeim fyrri kaus hugsjúk hrunţjóđ yfir sig fyrstu hreinu vinstri stjórn sögunnar, Jóhönnu Sig.-stjórn Samfylkingar og Vinstri grćnna. Fjórum árum síđar var Jóhönnu og félögum slátrađ. Samfylking tapađi tveim af hverjum ţrem kjósendum sínum og fylgi Vinstri grćnna helmingađist.

Sitjandi forseti fer í bćkur hins íslenska Machiavelli og finnur ţar sniđmátiđ til endurkjörs. 

 


mbl.is Frambođ Guđmundar og Guđna stađfest
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Drífa: veit ekkert um efnahagsmál, en allt um Icelandair

ASÍ-Drífa segist ekkert vita hvernig efnahagsmál ţróast nćstu vikur og mánuđi. Ekki fyrr en í haust sé hćgt ađ leggja mat á áhrif farsóttar á atvinnulíf.

Hreinskiliđ svar hjá forseta ASÍ. Enginn veit hvernig farsóttin leikur efnahagskerfiđ.

Aftur er ţađ vitađ ađ Icelandair er dćmt félag ađ óbreyttum kjarasamningum. Eigendur félagsins vita ţađ, stjórnendur einnig. Flugmenn vita og féllust á breytta kjarasamninga. Sama gildir um flugvirkja.

Flugfreyjur aftur á móti halda ađ áfram sé hćgt ađ reka flugfélag í taprekstri. Og ASÍ-Drífa er hjartanlega sammála.

Hvernig vćri nú ađ forseti ASÍ tileinkađi sér sömu hreinskilnina í málefnum Icelandair og efnahagsmálum almennt?


mbl.is Vitum ekki hver stađan verđur fyrr en í haust
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Skammvinn kreppa

Líkur eru á ađ farsóttarkreppan verđi skammvinn. Frá miđjum júní byrja ferđamenn ađ koma til landsins. Eyđsluglađi landinn keyrđi upp hagkerfiđ međ kaupum á vöru og ţjónustu í maí.

Káliđ er ţó ekki sopiđ ţó ađ í ausuna sé komiđ. Seinni bylgja farsóttarinnar gćti skolliđ á síđsumars.

En ţangađ til er allt í lagi ađ vera bjartsýnn. Og nota júní til ferđalaga innanlands, áđur en ţeir erlendu yfirtaka landiđ og miđin.


mbl.is Vilja opna á flugferđir til Íslands
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Píratar kvarđi á andlega heilsu ţjóđarinnar

Aukiđ fylgi Pírata er til marks um eftirspurn eftir óreiđu og upplausn. Hluti ţjóđarsálarinnar er vanstilltur ađ upplagi og finnur sér farveg í píratisma.

Stćrri hluti er hliđhollur stöđugleika og kýs Sjálfstćđisflokkinn. 

Á milli Sjálfstćđisflokks og Pírata eru flokkar misvel stilltir. 

Ţekkt er ađ árstíđarskipti valda auknu álagi á geđheilsu ţeirra sem eru tćpir. Vorkönnun sem gefur Pírötum aukiđ fylgi kemur ekki á óvart.


mbl.is Píratar mćlast nćststćrsti flokkurinn
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Sterkar konur spila ekki, en veiklađir karlar fá enga miskunn

Konur veikjast síđur af kórónuveirunni en karlar og ţola betur veikindin. Ţćr frá farsóttarfrí frá boltaleik. Körlum er aftur ćtlađ ađ ljúka tímabilinu.

Hljómar ekki eins og karlstýrđur heimur.

Nema, auđvitađ, mađur sé femínisti.


mbl.is Ensku úrvalsdeildinni aflýst hjá konunum
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Jöklamýs - afleiđing án orsaka

Mosavaxnir steinar á jöklum fćrast úr stađ án skýringa. Úr prentuđu útgáfu fréttarinnar:

Ţrátt fyrir ýmsar tilgátur virđist enn ekki stađfest hvađ skýrir hreyfinguna. Einfaldar tilgátur líkt og ađ steinarnir leiti einfaldlega niđur á viđ eđa stjórnist af vindi virđast ekki skýra hreyfinguna. „Viđ vitum ţađ ekki enn, og ég er enn frekar forviđa,“ segir Bartholomaus.

Vísindin kenna ađ engin hreyfing sé án orsaka. Jöklamýsnar, verandi steinar, ćttu ekki ađ hreyfast. En hreyfast engu ađ síđur.

Jöklamýsnar minna á ađ lögmáliđ um ađ allar afleiđingar eigi sér orsök er ósannađ. Til dćmis er engin örsök fyrir ţví ađ ţetta blogg er um mosavaxna steina en ekki forsetakosningar lýđveldisins. Nema ađ steinaríkiđ sé skemmtilegra en mannlífiđ. Kannski ađ jöklamúsum leiđist.


mbl.is Skrýtnar hreyfingar jöklamúsa vekja furđu
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Nćsta síđa »

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband