10 prósent sósíalismi persónulegur

Persónulegur sósíalismi Sólveigar Önnu er lífiđ og sálin í verkfallsađgerđum Eflingar. Sósíalískt prósentuhlutfall í Eflingu er um eđa viđ tíu prósent.

Verkefni Sólveigar Önnu er ađ finna ţessi tíu prósent og fá ţau til ađ greiđa atkvćđi, bćđi í stjórnarkjöri og ţegar atkvćđi eru greidd um verkfallsađgerđir.

Ađferđin tryggir Sólveigu Önnu völd yfir 90 prósent félaga Eflingar og, ef ađgerđin heppnast, tćkifćri til ađ sprengja upp samninga sem önnur verkalýđsfélög hafa gert á almennum vinnumarkađi.

Ađferđafrćđi Sólveigar Önnu var notuđ á ASÍ-ţingi í vor og sprengdi ţađ upp. Ţinginu var frestađ.

Sviđin jörđ félagslega og sviđin jörđ efnahagslega er rökrétt afleiđing af persónulegum sósíalisma Sólveigar Önnu.


mbl.is „Ađ sjálfsögđu er ţetta ekki persónulegt“
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Ráđherra afneitar transkonu sem nauđgađi

Karl nauđgađi tveim konum, komst undir manna hendur, en varđ transkona til ađ afplána dóm í kvennafangelsi. Ţetta er stutta sagan af transkonu, Isla Bryson, sem hét Adam Graham og nauđgađi tveim konum. Á milli ákćru og dóms skipti Adam um nafn og kyn. 

Isla/Adam er skoskur ţegn. Samkvćmt lögum Skotlands má skipta um kyn međ yfirlýsingu. Karl segir: ég er kona og púff Adam verđur Eva, nei, reyndar Isla. Mergjađur galdramáttur einfaldrar yfirlýsingar.

Ađalhöfundurinn ađ translögum Skota er Nicola Sturgeon forsćtisráđherra. En nú ber svo viđ ađ í fyrirspurnartíma á ţingi treystir Sturegeon sér ekki til ađ stađfesta ađ transkonan Isla Bryson sé kona.

Hver ţremillinn. Ţarf hreint sakavottorđ til ađ vera kona? Eđa er translöggjöf sem segir ađ kyn sé hugmynd, en ekki hlutlćgur veruleiki, komin í ógöngur?

Breskir dálkahöfundar segja skosku translöggjöfina járnbrautaslys í beinni og sýni Sturgeon sem fífl.

Vandrćđi forsćtisráđherra Skota stafa af veruleikafirringu. Kyn er hlutlćg stađreynd sem verđur ekki breytt međ yfirlýsingu.

Hugtakiđ kynvitund á ađ vísa til ţess hvernig einstaklingur skynjar kyn sitt. Hugtakiđ blekkir, ţađ er einmitt tilgangurinn. Ekki er hćgt skynja kyn sitt fremur en ađ skynja sjón eđa heyrn, mađur sér og heyrir. Eđa hefur einhver séđ sjónina sína? Heyrt heyrnina?  Mađurinn er annađ tveggja karlkyns eđa kvenkyns. Ađ vera er eitt, ađ skynja er annađ. Sá sem skynjar sig af öđru kyni en hann eđa hún fékk í móđurkviđi er haldinn kynfirringu, - sem er allt annađ en kynvitund.

Kynfirringin í Skotlandi er víti til ađ varast.  

 

 

 


Fríverslun viđ Breta, fordćmi gagnvart ESB

Fríverslunarsamningar eru gerđir á milli fullvalda ţjóđa til ađ auđvelda viđskipti. Samningurinn viđ Bretland sýnir ađ fullgerlegt er ađ eiga ,,náin viđskipta­tengsl", eins og segir fréttatilkynningu stjórnarráđsins, án fullveldisframsals.

Fyrir aldarfjórđungi var íslensku ţjóđinni talin trú um ađ fríverslunarsamningar vćru liđin tíđ, ekki vćri lengur til siđs ađ gera slíka samninga. Nei, nú yrđi ađ framselja fullveldiđ til útlanda svo ađ Íslendingar gćtu áfram veriđ ţjóđ međal ţjóđa.

Undir ţessum formerkjum gekk Ísland Evrópusambandinu á hönd, međ ESS-samningnum um miđjan tíuunda áratug síđustu aldar.

Endalaus vandrćđi eru af EES-samningnum, međ hvađ skýrustu birtingarmyndinni í orkupökkum sem reglulega eru sendir frá Brussel og veita framkvćmdastjórn Evrópusambandsins íhlutunarrétt í íslensk orkumál.

Ísland er sögulega og menningarlega til muna nánari Bretlandi en meginlandi Evrópu. Ef fríverslunarsamningur er nćgilegur til ađ eiga samskipti viđ Bretland er augljóst ađ tvíhliđa samningur viđ ESB um fríverslun er kappnóg til ađ mćta ţörfum okkar.

Stofnađ var til EES-svćđisins af hálfu Evrópusambandsins međ ţađ fyrir augum ađ EES-samningurinn vćri áfangi á leiđ inn í sambandiđ. Íslendingar tóku umrćđuna 2009-2012, ţegar ađildarumsókn Samfylkingar var á dagskrá, og niđurstađan varđ ótvírćđ: Ísland er ekki á leiđ inn í ESB.

Eftir úrsögn Breta, Brexit, 2016 má öllum vera ljóst hvorki er Ísland á leiđ inn í ESB í fyrirsjáanlegri framtíđ né hentar okkur ađildin ađ EES-samningnum. Bretar litu ekki viđ EES-ađild eftir Brexit. Fullvalda ţjóđir gera einfaldlega ekki slíka samninga.

Löngu tímabćrt er ađ segja upp EES-samningnum og gera fríverslunarsamning viđ Evrópusambandiđ.


mbl.is Fríverslunarsamningurinn formlega genginn í gildi
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Nánast útilokađ ađ Úkraína sigri

,,Sárt en satt: Úkraínskur sigur verđur ólíklegri dag frá degi. Her Kíev-stjórnarinnar tapar bćđi mannskap og hergögnum, óvinurinn kemur sér betur fyrir og býr ađ gífurlegum vopnabirgđum. Engin furđa ađ vestrćnir stjórnmálamenn tala ć oftar um vopnahlé."

Tilvitnunin ađ ofan er fengin úr ţýsku útgáfunni Die Welt, sem er hlynnt málstađ Úkraínu og klappar ađ jafnađi ţann stein ađ stutt sé í sigur Úkraínu. Fyrirsögnin á umfjöllun Die Welt er sú sama og á blogginu.

Rússar stađfesta ađ ţeir sem ráđa ferđinni í Úkraínu, bandarískir ráđamenn, sendi reglulega skilabođ um ađ Rússar láti af hernađarađgerđum í skiptum fyrir afléttingu viđskiptaţvingana. Rússar treysta ekki vesturlöndum. Friđarsamningar frá 2015 milli Úkraínu og Rússlands, kenndir viđ Minsk I og II, voru gerđir ađ undirlagi vesturlanda. Merkel ţáverandi kanslari Ţýskalands og Hollande ţáverandi forseti Frakklands stađfestu síđar ađ Minsk-samningarnir voru til ađ kaupa tíma fyrir Úkraínu ađ vígbúast.

Síđustu fréttir af vestrćnum hergögnum til Úkraínu eru um 100 skriđdrekar, sem afhentir verđa nćstu vikur og mánuđi. Í Die Welt segir ađ Rússar ráđi yfir um 4000, já fjögur ţúsund, skriđdrekum. Ólíku saman ađ jafna.

Rússar eru međ um 20 prósent af Úkraínu undir sinni stjórn. Sá hlutur fer stćkkandi. Rússar eru í sókn en Úkraína í vörn og nauđvörn sums stađar, t.d. viđ Bakmút. 

Um 60 til 70 prósent innviđa Úkraínu eru ónýtir eftir árásir Rússa, samkvćmt Die Welt. Engar líkur eru á ađ viđgerđir lagi ástandiđ á međan stríđiđ stendur yfir.

Mannfall í Úkraínuher er ţađ mikiđ ađ karlar eldri en sextugir kvaddir í herinn. Rússar eiga 30 milljónir á herskyldualdri og geta bćtt í herinn eftir ţörfum.

Strax og Úkraínumenn fengu loforđ um skriđdreka báđu ţeir um herţotur. Ţótt svo ólíklega fćri ađ vesturlönd samţykktu myndu ţotur litlu breyta. Til ađ bjarga Úkraínu verđa Nató-ríkin ađ senda herliđ í stórum stíl, mćlt í hundruđum ţúsunda. Vesturlönd hafa hvorki pólitískan vilja né bardagasveitir til ađ skipta sköpum í Úkraínu.

Bandarískir hershöfđingjar vilja ekki stríđ viđ Rússa, segir Douglas Mcgregor fyrrum ofursti í Bandaríkjaher. Hann bćtir viđ: Úkraína er ađ hrynja, hafa misst um 150 ţúsund hermenn. Ţá eru ótaldir ađrir fallnir auk örkumlađra. Ađ ekki sé talađ um milljónir flóttamanna.

Í lok viđtalsins viđ Mcgregor kemur fram ađ bandarísku skriđdrekarnir, sem nýlega var lofađ, verđa ekki tilbúnir fyrir en eftir marga mánuđi. Ástćđan er sú ađ brynvörn skriđdrekanna er hernađarleyndarmál sem Bandaríkjamenn vilja ekki ađ falli í hendur Rússa. Brynvörninni verđur skipt út fyrir eldri og lélegri vörn. Vesturlönd senda rusl til Úkraínu og heimta slavneskt blóđ í skiptum.

Í gćr bárust fréttir ađ Rússar tóku smáţorp međ stóru nafni: Sacco Vanzetti. Félagarnir Nicola Sacco og Bartolomeo Vanzetti voru ítalskir innflytjendur í Bandaríkjunum, dćmdir til dauđa fyrir hundrađ árum. Dómsmorđ af pólitískum hvötum, var viđkvćđi margra, en Sacco og Vanzetti voru stjórnleysingjar. Ţegar frá líđur Úkraínustríđinu verđur spurt um hvatir ađ baki. Vesturheimskir munu sumir bera fyrir sig lýđrćđis- og frelsisást. Nćr er ađ tala um nekrófílíu.

 


mbl.is Flókiđ og viđhaldsfrekt vopnakerfi
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Helgi Seljan: vitni eđa sakborningur?

RSK-sakamáliđ, kennt viđ RÚV, Stundina og Kjarnann, fagnar ţeim áfanga 14. febrúar ađ ár er liđiđ síđan fjórir blađamann kynntu sig sem sakborninga. Ţóra Arnórsdóttir á RÚV, Ađalsteinn Kjartansson á Stundinni, Ţórđur Snćr Júlíusson og Arnar Ţór Ingólfsson eru međ réttarstöđu grunađra í lögreglurannsókn á byrlun Páls skipstjóra Steingrímssonar, stuldi á síma hans og brot á friđhelgi.

Brotiđ gegn skipstjóranum var framiđ í byrjun maí 2021. Stundin og Kjarninn birtu fréttir upp úr síma Páls en ekki RÚV. Skipulagiđ var ađ RÚV kćmi í kjölfar frétta jađarmiđlanna og krefđi stjórnmálamenn um álit á ,,uppljóstrunum" Stundarinnar og Kjarnans, sem nú hafa sameinast í nýjum miđli, Heimildinni. Markmiđiđ var ađ efna til reiđibylgju á fjöl- og samfélagsmiđlum. Ţađ tókst, - en ekki án glćps.

Út frá skipulaginu, og ađ Ţóra er sakborningur, má álykta ađ miđstöđ ađfararinnar ađ Páli hafi veriđ á Efstaleiti. Vitađ er hver byrlađi skipstjóranum, ţađ var kona sem ekki gengur heil til skógar. 

Páll skipstjóri er starfsmađur Samherja og hafđi haft sig í frammi vegna ásakana RSK-miđla á hendur Samherja um meinta ólöglega starfsemi í Namibíu. Í reynd er Samherji brotaţoli í dómsmáli ţar syđra.

Tilrćđiđ ţjónađi tvennum tilgangi. Í fyrsta lagi ađ kćfa gagnrýni á RSK-miđla og í öđru lagi ađ afla upplýsinga um tengslanet Páls skipstjóra. Fréttirnar sem Stundin og Kjarninn birtu gengu út á ađ grafa undan trúverđugleika skipstjórans og kasta rýrđ á ţá sem voru í samskiptum viđ hann. Arna McClure lögfrćđingur Samherja er brotaţoli í sakamálinu ásamt Páli. Lögreglan er međ upplýsingar um meingjörđ blađamanna RSK-miđla gegn Örnu.

Áđur en Páll skipstjóri varđ fyrir atlögunni höfđu hann og Samherji náđ árangri ađ svara fyrir tilhćfulausar ásakanir RSK-miđla. Helgi Seljan var úrskurđađur sekur um alvarlegt brot á siđareglum RÚV rúmum mánuđi fyrir tilrćđiđ gegn skipstjóranum. RSK-miđlar voru í vörn og ákváđu ađ grípa til ráđstafana utan ramma laga og siđa.

Eftir úrskurđinn fór Helgi Seljan huldu höfđi, sást ekki á skjá RÚV. Hann vann á bakviđ tjöldin, sinnti skipulagi á fréttamáli sem alls ekki mátti rekja til Efstaleitis.

Haustiđ 2021 varđ yfirstjórn RÚV ljóst ađ sakamálarannsókn stóđ yfir ţar sem lykilmenn á fréttadeild komu viđ sögu. Stefán útvarpsstjóri losađi sig viđ Rakel Ţorbergsdóttur fréttastjóra í nóvember. Útvarpsstjóri gat ekki ráđiđ í stöđu fréttastjóra fyrr en eftir miđjan febrúar, ţegar fyrir lá hverjir hefđu stöđu grunađra um glćp.

Um áramótin skildu leiđir Helga Seljan og RÚV. Helgi hafđi gert sig ađ grátbólgnu fórnarlambi um miđjan október, í beinni útsendingu hjá Gísla Marteini. En allt kom fyrir ekki, verđlaunablađamađurinn varđ ađ víkja.  ,,Útvarpsstjóri segir ađ Samherjamáliđ hafi reynst fréttafólki stofnunarinnar erfitt," er fyrsta setningin í inngangi umfjöllunar Fréttablađsins um starfslok Helga á RÚV. Sjálfur talar fréttamađurinn um ađ enginn hafi séđ fyrir ,,brjálćđiđ." En hann kemst upp međ ađ gera ekki nánari grein fyrir í hverju ,,brjálćđiđ" fólst.

Helgi hélt yfir á Stundina og hitti ţar fyrir sakborninginn Ađalstein. Nýliđin áramót sameinuđustu ţeir tveim öđrum sakborningum, Arnari Ţór og Ţórđi Snć, og starfa nú allir undir merkjum Heimildarinnar, sem hefur viđurnefniđ sakborningatíđindi.

Ţađ hefur ekki veriđ upplýst hvort Helgi sé vitni eđa sakborningur í RSK-sakamálinu. Ekki heyrist hósti né stuna frá honum sjálfum, en hann ber starfsheitiđ ,,rannsóknaritstjóri" á Heimildinni. Ekki heldur hafa ađrir blađamenn á öđrum fjölmiđlum innt Helga Seljan eftir réttarstöđu hans. 

Rannsóknaritstjórinn er í felum ţegar kemur ađ stöđu hans sjálfs í sérstćđasta sakamáli íslenskrar fjölmiđlasögu. Má nćrri geta ađ blađamenn vćru ađgangsharđari ef ađrir ćttu í hlut en samstarfsfélagar. Réttarstađa Helga kemur ekki síđar í ljós en viđ ákćru í RSK-sakamálinu.

Hvenćr ákćrt verđur er opin spurning. Tvenn afmćli má hafa til viđmiđunar. Eftir tvćr vikur er ár síđan ađ réttarstađa sakborninga var tilkynnt; í maí eru tvö ár frá glćpnum gegn Páli skipstjóra.

 


Samningsfrelsiđ er í höndum sósíalista

Verkalýđsfélög einoka sölu á vinnuafli. Launţegar eru leiksoppar. Ađeins 10 til 20 prósent félagsmanna verkalýđsfélaga greiđa atkvćđi um kjarasamninga. Álíka hlutfall tekur ţátt í stjórnarkjöri.

Launţegar sem einstaklingar hafa ekkert samningsfrelsi. Ţađ er löngu búiđ ađ taka ţađ af ţeim. Róttćkir verkalýđsrekendur eru međ öll ráđ launţega í hendi sér.

Verkalýđshreyfingin og pólitískir bandamenn segja miđlunartillögu sáttasemjara atlögu ađ samningsfrelsi. En samningsfrelsiđ er einskins virđi fyrir 80 til 90 prósent launamanna. Einokun á kjarasamningum er aftur gulls ígildi fyrir púkana á fjósabitanum, verkalýđsrekendur.

Verkalýđshreyfingin er ađ stórum hluta í höndum róttćklinga sem leynt og ljóst grafa undan samfélagslegum stöđugleika. Hótanir um verkföll valda ókyrrđ í samfélaginu. Ţegar til verkfalla kemur eru hagsmunir saklausra, almennings, teknir í gíslingu af fámennum hópi róttćklinga. Ţeir arđrćna vinnandi fólk međ innheimtu félagsgjalda og fylla sjóđi međ fjármunum, sem annars fćru beint til launamanna. Sjóđirnir eru matarhola forréttindastéttar, verkalýđsrekenda, annars vegar og hins vegar eru sjóđirnir notađir til áhrifakaupa, međ úthlutun bitlinga.

Í frjálsu samfélagi á samningsfrelsiđ ađ vera í höndum einstaklinganna sjálfra. Ţađ er ţeirra ađ semja um kaup og kjör fyrir vinnu sína.

Verkalýđsfélög eru barn síns tíma, ţjónuđu hlutverki í annarri samfélagsgerđ en viđ búum viđ í dag. Verkalýđsfélög eru óţarfur milliliđur milli launamanna og atvinnurekenda. Samningsfrelsiđ til launţeganna sjálfra, ţar á ţađ heima.


mbl.is Fordćmanleg ósannindi um lagaheimildir
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Kyn og ímyndun, Messi og mannréttindi

Líffrćđileg kyn eru tvö, karl og kona. Međvitundin og líkaminn eru einn og sami hluturinn, ekki ađskildar einingar. Af ţessum tveim stađreyndum leiđir ađ enginn fćđast í röngum líkama og nýburi getur ađeins veriđ annađ tveggja, karlkyns eđa kvenkyns. Í örfáum tilvikum eru kyneinkenni órćđ. Í samráđi viđ foreldra er nýbura veitt lćknisađstođ.

Ţótt eitthvađ sé ómögulegt, t.d. ađ fćđast í röngu kyni, má hver og einn ímynda sér ađ kyn og međvitund fari ekki saman hjá sér. Ţađ er ranghugmynd á ábyrgđ ţess sem fóstrar hana međ sér. Viđkomandi mćtti einnig ímynda sér ađ kynin séu ekki tvö heldur ţrjú, fimm eđa seytján.

Ímyndanir eru frjálsar hverjum og einum. Sá sem ekkert kann í fótbolta má ímynda sér ađ hann sé í raun betri en Messi. Heimurinn eigi bara eftir ađ uppgötva ţau sannindi. Tuđrusparkarinn gćti jafnvel nýtt sér ađ félagafrelsi er í landinu og stofnađ félagsskapinn Ég-er-betri-en-Messi.

En hvorki ţeir sem ímynda sér kynin fleiri en tvö og ađ vitund og líkami séu ađskilin fyrirbćri né fótboltastrákurinn Ekki-Messi eiga ţau mannréttindi ađ ađrir trúi ímynduninni. Ef svo vćri yrđi almenningur uppfullur af fáránlegustu hugmyndum; ađ jörđin sé flöt, fljúgandi furđuhlutir stađreynd, Ísland sé stórasta landi í heimi, manngert veđurfar og svo framvegis.

Mannréttindi eru ekki fyrir sértrúarhópa sem vilja trođa ímyndun sinni ofan í kokiđ á náunganum. Einstaklingar sem ekki hafa framselt dómgreind sina sértrúarsöfnuđi eru í fullum rétti ađ andmćla ímyndun annarra ţegar hún birtist í opinberri umrćđu. Mćtti ţar tala um ţegnskap. Ímyndanir, sem fá fjöldafylgi, geta orđiđ samfélaginu skađlegar. Nćgir ţar ađ nefna ýmsa isma sem urđu vinsćlir um miđja síđustu öld.

Mannréttindi eru einstaklinga, ekki hópa. Einstaklingur má kenna sig viđ hvađ sem vera skal. Hann má kalla sig FH-ing, skáta, Seltirning eđa trans. En alveg sama viđ hvađa ímyndun eđa félagsskap menn kenna sig viđ fylgja ţeim engin mannréttindi.

Á seinni tíđ ber viđ ađ ef félagahópi er hallmćlt, t.d. FH-ingum, sé ţađ til marks um hatursorđrćđu. FH-ingar eru vissulega jađarsettur hópur og stríđir viđ bágindi. Félagiđ er nćr gjaldţrota og rétt slapp viđ fall úr efstu deild á liđnu sumri.

Hatur er aftur tilfinning sem fer verst međ ţann sem elur hana međ sér. Okkar minnstu brćđur og systur sligast undan hatursfullum huga. Viđ eigum ađ finna til međ ţeim sem burđast međ ónotin og hughreysta. Kannski fellur FH í sumar. 


Minnihlutafrekja Sólveigar Önnu

Sólveig Anna formađur Eflingar segir lýđrćđiđ ,,íţyngjandi" og ţví sé ekki hćgt ađ leyfa atkvćđagreiđslu um miđlunartillögu í kjaradeilu. Sjónarmiđ Sólveigar Önnu koma fram í frétt RÚV.

Í fréttinni segir ađ ađeins 10 til 20 prósent félagsmanna Eflingar séu nógu virkir til ađ greiđa atkvćđi um kjarasamninga. Efling er međ um 25 ţúsund félagsmenn. Ţađ ţýđir ađ 2500 til 5000 félagsmenn greiđa atkvćđi. Sólveig Anna ţarf atkvćđafjölda á bilinu 1300 til 2600, til ađ tryggja sér alrćđisvald í 25 ţúsund manna verkalýđsfélagi.

Efling er í minnihluta innan verkalýđshreyfingarinnar; formađur Eflingar er međ kjörfylgi lítils minnihluta innan Eflingar. Skiljanlega vill Sólveig Anna ekki lýđrćđi. Einbeitt minnihlutafrekja fćrir henni og félögum völd sem ekki vćru möguleg í virku lýđrćđi. Sósíalistar ţrífast ekki í lýđrćđi enda ţeim kappsmál ađ koma ţví fyrir kattarnef. 

Önnur verkalýđsfélög á almenna vinnumarkađnum voru búinn ađ semja en Sólveig Anna og félagar sögđu nei. Ţá lagđi sáttasemjari fram miđlunartillögu. Aftur sagđi Sólveig Anna nei, - núna međ ţeim rökum ađ lýđrćđiđ sé íţyngjandi.

Minnihlutafrekja Sólveigar Önnu og sósíalistahirđarinnar í Eflingu getur ekki slegiđ tóninn í kjaramálum. Dagar verkalýđshreyfingarinnar eru taldir ef minnihlutafrekjan leikur lausum hala.

ps. Í fyrstu útgáfu bloggsins var miđađ viđ rangar félagatölur i Eflingu.


mbl.is Ríkissáttasemjari mun leita til hérađsdóms
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Trans í leikskólum

,,Hvađ er kyn?" er yfirskrift veggspjalds sem dreift er í leikskóla til ,,skýringar fyrir börn, fjölskyldur og kennara." Textinn er samansúrruđ transhugmyndafrćđi og tilrćđi viđ velferđ barna. Meginmáli er skipt í fjórar efnisgreinar međ feitletruđu upphafi: Hver ertu?, Líkaminn, Kyntjáning, Ást og skot. Viđ skulum líta á bođskapinn og notum sömu feitletrun og á veggspjaldinu.

Hver ertu? ,,Kynvitund segir til um hver viđ erum og hvernig viđ upplifum kyn okkar." Rangt. Allur ţorri manna gengur ađ kyni sínu vísu. Hjá venjulegu fólki eru kyn og vitund sjálfgefin, líkt og andardrátturinn, sjón og heyrn. Enginn skilgreinir sig út frá frumum líkamans. Ađeins ţeir sem kljást viđ kynbrenglun ađskilja kyn sitt vitundinni. Ţađ er til ađ renna stođum undir ţau ósannindi ađ hćgt sé ađ fćđast í röngum líkama. Ađeins veruleikafirrt fólk telur sér trú um ţann ómöguleika. Viđ fćđumst karlkyns eđa kvenkyns, međvitundin kemur ekki ađskilin frá líkamanum. Í örfáum tilvikum er nýburi međ órćđ kyneinkenni. Ţađ er lćknisfrćđilegt úrlausnarefni.

Líkaminn. ,,Viđ giskum á kyn ungabarna út frá líkömum ţeirra. Oftast giskum viđ á stelpa eđa strákur út frá kynfćrum barnsins. Líkamar geta ţó veriđ alls konar. Í sumum tilfellum giskum viđ rétt, í öđrum ekki." Rangt. Kyn er ekki ágiskun heldur líffrćđileg stađreynd. Líkamar geta ekki veriđ alls konar; enginn nýburi fćđist fiđrađur eđa međ kalt blóđ og tálkn. Örfáir fćđast međ fćđingargalla og fá lćknismeđferđ. Ađ tala um kyn sem ,,ágiskun" er hrein og klár móđgun viđ heilbrigđa skynsemi.

Kyntjáning. ,Viđ notum klćđnađ, föt, leikföng, hlutverk og hegđun til ţess ađ sýna fólki kyniđ okkar." Rangt fyrir allan ţorra manna. Fólk klćđir sig eftir veđri og tilefni, fer t.d. ekki í jakkafötum á ströndina og ekki í stuttbuxum í jarđaför. Flestir leika ekki annađ hlutverk en sig sjálfa, börn ţó undantekning, og velja sér leikföng til samrćmis viđ aldur og áhuga - en ekki kyn. Hvađ hegđun varđar ţá vaknar ekki heilbrigđur einstaklingur ađ morgni og veltir fyrir sér hvernig hann geti ţann daginn hegđađ sér í samrćmi viđ kyn sitt. Aftur: ađeins ţeir sem glíma viđ kynbrenglun spá í hvort eigin hegđun sé í samrćmi viđ ímyndađ kyn. Ţađ er eins hversdagslegt og ađ draga andann ađ vera karl eđa kona frá fćđingu. Transfólk er vitanlega í annarri stöđu. Enda fćr ţađ hjálp heilbrigđiskerfisins ađ greiđa úr flćkjunni. 

Međ bođskap um ,,kyntjáningu" er reynt ađ sá frćjum efa og óvissu í sjálfsmynd barna. Ljótur er bođskapurinn og hann á eftir ađ versna. Síđasta efnisgrein veggspjaldsins er svona í heild sinni:

Ást og skot. ,,Ţegar viđ verđum eldri getum viđ orđiđ skotin í annarri manneskju. Ţessi manneskja getur veriđ međ kynvitund, líkama og/eđa kyntjáningu sem er svipuđ, ólík eđa eins og okkar eigin. Stundum ţróast skot í ást.“

Međ leyfi, hvernig dettur nokkrum í hug ađ rómantískar kenndir skuli vera á dagskrá í leikskóla? Hvers vegna er ,,ást og skot" til umrćđu fyrir börn 2-6 ára? Börn á ţessum aldri hafa engar forsendur til ađ skilja rómantískar tilfinningar. Ađeins fólk međ verulega brenglađa hugsun lćtur sér til hugar koma ađ fćra í tal viđ smábarn, sér óskylt, ađ verđa ,,skotinn" í einhverjum.

Einn angi transmenningar er barnagirnd. Í Bretlandi eru dćmi um ađ frammámenn í transumrćđunni leggi lag sitt viđ hópa sem vilja lögleiđa barnagirnd. Nýlega var íslensk transkona, trúnađarmađur í transhreyfingunni, ásökuđ um kynferđisbrot gegn börnum. Viđkomandi hafđi starfađ í grunnskóla og líklega einnig leikskóla.

Kaflinn um ,,ást og skot" er skrifađur til ađ rugla börnin enn frekar í ríminu, gera ţau móttćkileg fyrir fullorđnum sem ţjást af barnagirnd. Á ensku er ţetta kallađ ,,grooming". Sá fullorđni brýtur niđur varnir barnsins til ađ gera ţađ ađ kynlífsleikfangi. Fyrst er hrćrt í huga barnsins og ţađ látiđ efast um eigiđ kyn og hvernig skal ,,tjá" kynferđi. Látiđ er í ţađ skína ađ eđlilegt sé ađ ,,ást og skot" fari fram á milli barns og perra. Af ţví ađ viđ erum ,,alls konar."

Veggspjaldiđ er í heild sinni skelfilegur bođskapur í bland viđ hindurvitni og rangfćrslur. Áđur en börn verđa fyrir óbćtanlegum skađa eiga ábyrgir ađilar ađ grípa í taumana. Transmenningin á ekki heima í leikskólum. 

    

 


Stundin yfirtók Kjarnann - en ţegir um ţađ

Af tólf manna ritstjórn Heimildarinnar eru ţrír sakborningar í lögreglurannsókn á byrlun, gagnastuldi og broti á einkalífi. Báđir ritstjórar eru tengdir sakamálinu, Ţórđur Snćr er sakborningur og Ingibjörg Dögg er systir sakborningsins Ađalsteins Kjartanssonar, sem er blađamađur á Heimildinni. Helgi Seljan rannsóknaritstjóri er ađ líkindum vitni í sakamálinu sem kennt er viđ Pál skipstjóra Steingrímsson.

Allt taliđ eru fimm af tólf manna ritstjórn Heimildarinnar viđlođnir sakamáliđ. Sex af tólf ef Jón Trausti, eiginmađur Ingibjargar Daggar, er talinn međ. Fjölmiđlar eru almennt léleg fjárfesting á efnahagslegan mćlikvarđa. Fjölmiđill međ helming ritstjórnar bendlađa viđ lögreglurannsókn á sakamáli er stórkostleg orđsporsáhćtta fyrir fjárfesta. 

En hverjir eru ţađ leggja fjármagn í útgáfu sakborningatíđinda? Heimildin er ekki skráđ útgáfa hjá Fjölmiđlanefnd sem ţó er skylt lögum samkvćmt. Gömlu fjölmiđlarnir, Stundin og Kjarninn, sem runnu inn í Heimildina, eru aftur skráđir á heimasíđu Fjölmiđlanefndar.

Sjálf segir Heimildin ekkert um eigendur útgáfunnar.

En viti menn. Neđst á síđunni ,,Um Heimildina" stendur skrifađ smáu letri:

© 2023 Heimildin (Útgáfufélagiđ Stundin ehf.)

Samkvćmt ţessu yfirtók Stundin Kjarnann. Er skýringin ađ ábyrgđarmađur Kjarnans er Ţórđur Snćr ritstjóri? Kjarninn útgáfa á yfir höfđi sér dómsmál eftir ađ sakamáliđ er til lykta leitt. 

Hvers vegna er ekki opinberađ hvort og ţá hvađa hlut fyrri eigendur Kjarnans fengu í Stundinni? Skammast ţeir sín fyrir ađild ađ útgáfu sakborningatíđinda?

Hvers vegna ţetta pukur? Hvađ er veriđ ađ fela?

 


Nćsta síđa »

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband