Fćrsluflokkur: Dćgurmál

Loftslagssvindliđ, Climategate, 12 ára

Climategate er tólf ára. Tölvupóstar afhjúpuđu vísindamenn sem beittu svindli og bolabrögđum til ađ verja kenninguna um ađ loftslag vćri manngert en ekki náttúrulegt. Vísindamennirnir stungu undir stól gögnum, lögđu á ráđin ađ vísindagreinar sem ekki féllu ađ kenningunni fengju ekki birtingu og ađ miđaldahlýskeiđiđ yrđi ritskođađ í burtu úr ţekkingarforđanum. Allt til ađ blekkja, ekki upplýsa.

Í tilefni af afmćlinu eru nokkrar valdar tilvitnanir úr tölvupóstum svindlaranna birtar.

Ef loftslagsvísindi virkuđu sem skyldi yrđi samsćrismönnum Climategate úthýst úr vísindasamfélaginu, - a.m.k. ţangađ til ţeir sćju ađ sér og lofuđu bót og betrun.

En loftslagsvísindi eru ađ stórum hluta trúarbrögđ, ekki vísindi, segir Richard Lindzen sem kann sín loftslagsfrćđi. Ómerkilegu frćđingunum er lyft á stall í ţágu pólitískra hagsmuna.

Einn ţeirra vísindamanna sem ţeir ómerkilegu baktöluđu, Judith Curry, kom nýlega fram í viđtali og sagđi ţađ sem allir utan safnađarins vita: loftslagiđ lýtur náttúrulegum ferlum en ekki manngerđum. Ţađ er engin loftslagsvá.

Mun sértrúarsöfnuđurinn taka sönsum? Nei, eđli sértrúarhópa er taka ekki mark á rökum og reynslu. Trú veitir fullvissu. Bábiljur skapa pólitíska vígstöđu. 

Vísindi, sem standa undir nafni, eru alltaf međ ţeim fyrirvara ađ ný gögn gćtu umbylt viđurkenndri niđurstöđu. Vísindi og efi haldast í hendur. Af ţví leiđir hógvćrđ sem ávallt er í andstöđu viđ trúarsannfćringu. 


Kristrúnarismi

Frjáls vinnumarkađur gerir frjálsa samninga. Atvinnurekendur og launţegar bera ábyrgđ. Ef samiđ er um hćrri laun en fyrirtćkin ráđa viđ fara ţau í gjaldţrot. Ef samiđ er um lćgri laun en fólk sćttir sig viđ hćttir ţađ á vinnumarkađi og fer heim, í íbúđina sína eđa til Póllands. Einfalt. 

Ekki hjá Kristrúnu Frostadóttur formanni Samfylkingar. Hennar sýn er ađ ríkiđ skuli ábyrgjast kjarasamninga í félagi viđ Seđlabanka Íslands. Sósíalismi ţar sem samiđ er um ríkislaun. Enginn er ábyrgur nema skattgreiđendur. Kjaramál verđa óábyrg opingáttarstefna, líkt og landamćraeftirlitiđ. Ákvarđanir eru teknar á grunni óskhyggju án tengingar viđ veruleikann. 

Kristrúnarismi er ađ kjarasamningar verđi fjármagnađir međ ríkissjóđi annars vegar og hins vegar međ peningaprentun. Ríkirábyrgđ launa elur á áhćttusćkni og skapar freistnivanda bćđi hjá atvinnurekendum og launţegasamtökum. Slagorđiđ ,,ríkiđ reddar" er ávísun á óreiđuástand. 

Formađurinn blekkir í ţágu málstađarins. Kristrún segir ađ viđ séum ađ koma ,,úr ástandi ţar sem fjár­magn­s­tekj­ur hafa veriđ í hćstu hćđum." Hlutabréfamarkađurinn er í mínus ţetta áriđ, bankavextir líka. Lífeyrir og sparifé fólks brennur upp í verđbólgu. Ţeir einu sem sjá hćkkun eru fasteignaeigendur.

Allur ţorri fasteignaeigenda býr í sínu húsnćđi. Kristrún sér ofsjónum yfir hćkkun fasteigna og gefur til kynna húseignaskatt, sem einu sinni hét ekknaskattur enda lagđist hann ţyngst á elsta aldurshóp húseigenda.

Viđkvćđi Kristrúnar er ađ samfélagiđ sé of flókiđ til ađ einstaklingar og samtök ţeirra beri ábyrgđ. Ríkiđ verđi ađ koma til skjalanna. Stóri bróđir mun áđur en yfir lýkur skammta lífskjörin eins og skít úr hnefa. Kristrúnarismi er sósíalismi í sauđagćru.


mbl.is Segir sýn Bjarna einfaldađa mynd af samfélaginu
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Verkó vill verđbólgu, ástćđan er einföld

Sósíalistarnir í verkalýđshreyfingunni hóta Seđlabanka Íslands verkfalli. Ástćđan? Jú, seđlabankinn hćkkađi vexti til ađ kveđa niđur verđbólgu.

Verđbólga er í reynd fjármagnsflutningur frá sparifjáreigendum til lántakenda.

Verđbólga gengur á annarra manna fé. Eins og sósíalistar.


mbl.is Tryggja ţarf ađ virđi peninganna brenni ekki upp
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Leki, glćpir og hagsmunir

,,Myndböndum af árásinni líklega lekiđ af lögreglunni," segir í ávítunartón í frétt RÚV. Myndbandiđ sýnir átök glćpahópa. Áhersla RÚV er öll á lekann en ekki efni myndbandsins.

,,Rannsókn á lekanum í forgangi," segir RÚV í framhaldsfrétt. Ekkert um dramatíska myndbandiđ.

Á myndbandiđ ekki erindi til almennings? Er ţađ ekki upplýsandi fyrir samfélagsástand?

Í RSK-sakamálinu var framinn glćpur, byrlun og stuldur. RÚV, Stundin og Kjarninn réttlćttu glćpinn međ ţví ađ fréttaefniđ sem hafđist upp úr afbrotinu ,,átti erindi viđ almenning."

En átök glćpahópa eiga ekki erindi til almennings. Ađalfréttin ţar er hver lak myndbandi um afbrot á opinberan vettvang til ađ ţjóđin mćtti sjá og heyra hvernig brotamenn bera sig ađ. 

Glćpaleiti finnur til samstöđu međ sínum líkum.


mbl.is Árásarmyndskeiđ líkast til leki frá lögreglu
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Kćra Ađalsteins til Evrópu, RSK-máliđ

Ađalsteinn Kjartansson á Stundinni sagđist ćtla ađ kćra til Mannréttindadómstóls Evrópu ađ hann vćri sakborningur í RSK-málinu, ţar sem byrlun Páls skipstjóra og stuldur á síma hans eru kjarni málsins. 

Auk Ađalsteins eru sakborningar Ţóra Arnórs á RÚV, Ţórđur Snćr og Arnar Ţór, báđir á Kjarnanum.

Ađalsteinn tilkynnti um kćruna fyrir tveim mánuđum í grein á Stundinni. Út á ţá tilkynningu fékk Ađalsteinn viđtal viđ sig í Kastljósi og ítarlega frétt á RÚV.

Nú eru liđnir tveir mánuđir og engar fréttir eru um ađ Ađalsteinn hafi sent kćru til Evrópu.

Tilfallandi spurningar vakna. Var ţetta allt í plati hjá Ađalsteini og RSK-miđlum? Tilraun til ađ gera fórnarlamb úr blađamanninum?

Treysta Ađalsteinn og RSK-miđlar á ađ fólk sé fífl sem man ekki Stundinni lengur hver málsvörn sakborningana var í gćr?

Hvers vegna spyrja ađrir blađamenn ekki Ađalstein um kćruna? Er ţađ ekki hlutverk fjölmiđla ađ veita ađhald, jafnvel ţótt fjórđa valdiđ eigi í hlut? Eđa er ţađ hlutverk blađamanna ađ draga fjöđur yfir sakamál ţar sem starfsfélagar eru sakborningar?

Ţađ er frétt ef Ađalsteinn hefur sent kćru til mannréttindadómstóls Evrópu. Ţađ er líka frétt hafi ekki sent kćru eftir ađ stađhćft ađ hann ćtlađi gera svo.

Fá blađamenn og fjölmiđlar ríkisstuđning til ađ velja og hafna fréttum í ţágu einkahagsmuna? Ef svo er ţá eru blađamenn ríkisstyrkt forréttindastétt.

 


Píratar fagna ofbeldi

Píratar vilja setja peninga til hćlisleitenda en ekki til ellilífeyrisţega, öryrkja og í velferđarţjónustuna. Ţađ lá fyrir. Nýtt er ađ Píratar eru jákvćđir gagnvart ofbeldi.

Afstöđu Pírata má finna í orđum Halldóru Mogensen ţingmanns. Hún harmar ekki vaxandi ofbeldi hér á landi en er međ böggum hildar ađ dómsmálaráđherra axli ábyrgđ og fái fjármuni til ađ bregđast viđ ótíđindunum. 

Halldóra lćtur sér fátt um finnast ađ skipulögđum glćpasamtökum vaxi fiskur um hrygg og herji á samfélag sem hingađ til hefur ţótt friđsamlegt. 

Píratar telja forgangsmál ađ setja peninga í útlendinga sem hingađ koma í leit ađ öđru en vinnu; húsnćđi og uppihaldi í hrekklausu samfélagi.

Píratar sýna samstöđu međ skipulagđri glćpastarfsemi og eru jákvćđir gagnvart ofbeldi. Fyrir nokkrum árum stillti flokkssystir Halldóru, Ţórhildur Sunna, sér upp fyrir framan myndavélar alţingis međ svarta húfu ţar sem á voru tveir hástafir, FO. Ţórhildur Sunna er svo ánćgđ međ bođskapinn ađ hún gerir höfuđfatiđ međ torrćđu áletruninni ađ einkennisbúningi sínum.

Nú er upplýst hvađ stafirnir standa fyrir: Fögnum Ofbeldi. 


mbl.is Nóg fjármagn „til ţess ađ fara í stríđ gegn fólki“
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Úkraína fćr vestrćnt afsvar

Nató og vestriđ bitu ekki á agn Selenskí Úkraínuforseta, um ađ rússneskri eldflaug hefđi veriđ skotiđ á Pólland. Selenskí vildi ađ 5. grein Nató-sáttmálans yrđi virkjuđ og ađ hernađarbandalagiđ lýsti yfir stríđi viđ Rússland.

Jens Stolten­berg fram­kvćmda­stjóri Nató var tiltölulega fljótur ađ afţakka tilbođ um stigmögnun átaka. Vesturveldin hefđu ekki ţurft ađ hryggbrjóta Selenskí međ afgerandi hćtti. Ţeim hefđi veriđ í lófa lagiđ ađ taka sér tíma ađ skođa máliđ og velta fyrir sér mögulegu andsvari.

Vesturveldin telja stórkostlega hagsmuni í húfi í Úkraínu, í bráđ og lengd. Austin varnarmálaráđherra Bandaríkjanna segir í rćđu fyrir ţrem dögum ađ úrslitin í Úkraínu ráđi varnar- og öryggismálum ţađ sem eftir lifir aldarinnar. Hvorki meira né minna.

Hvers vegna gripu vesturveldin ekki tćkifćriđ, sem Selenski rétti ţeim í hendur, til stigmögnunar?

Líklegasta svariđ er ađ vesturveldin trúa ekki á úkraínskan sigur annars vegar og hins vegar ađ ţau vilja ekki undir nokkrum kringumstćđum hćtta sér lengra út í stríđsfeniđ.

Sunak forsćtisráđherra Bretlands heimsótti Selenskí í Kćnugarđi fyrir tveim dögum. Fjölmiđlaumfjöllun var lítil og fátt segir af samtölum leiđtoganna. BBC segir ađ Sunak hafi komiđ međ loforđ um 50 milljón punda hernađarađstođ. Ţađ eru smápeningar.

Rússland er ađ ljúka herkvađningu 300-350 ţúsund hermanna. Á vígvellinum eru ţeir komnir međ yfirtölu. Búist er viđ rússneskri sókn á nćstunni. Til ađ Úkraína eigi minnstu möguleika ađ halda aftur af auknum herstyrk Rússa ţurfa ţeir á stóraukinni hernađarađstođ ađ halda. Sú ađstođ er ekki á leiđinni.

Rússland er ţegar orđiđ stórveldi, ţótt ţađ fari heldur hljótt. Fyrir átta árum sagđi ţáverandi Bandaríkjaforseti, Obama, ađ Rússland vćri miđlungsríki er reyndi ađ gera sig digurt. Í dag viđurkennir varnarmálaráđherra Bandaríkjanna ađ Rússar séu afgerandi afl í mótun varnar- og öryggismála á ţessari öld.

Vesturveldin reyna á bakviđ tjöldin ađ minnka skađann af tapi Úkraínu í stríđinu viđ Rússa. Herfrćđi Nató var ađ skaffa Úkraínu vopn og fjármagn til ađ sigra Rússa. Vestriđ skyldi halda herliđi sínu fjarri vettvangi en knýja Rússa til uppgjafar međ efnahagsţvingunum.

Herfrćđin ćtlar ekki ađ lukkast. Varaáćtlunin gengur út á ađ vestriđ ţvoi hendur sínar af Úkraínu. Ekki er ţađ stórmannlegt.  


Ţóra viđ byrlara Páls: skrifađu sem mest

,,Viđ getum líka hist á Yndisaukakaffihúsinu hér í Efstaleiti 25b," skrifar Ţóra Arnórsdóttir ritstjóri á RÚV i fésbókarspjalli viđ byrlara Páls skipstjóra Steingrímsson 25. ágúst í fyrra. Fimm dögum seinna er Ţóra aftur í samskiptum viđ byrlarann og biđur ađ viđkomandi skrifi ,,sem mest" til sín. Byrlarinn segir ađ um sé ađ rćđa upplýsingar ,,sem ekki mega fara í fjölmiđla ađ svo stöddu." Međal upplýsinga sem fara ţeim á milli er skjáskot af bankareikningi Páls skipstjóra.

Byrlarinn er andlega veik kona, nátengd Páli skipstjóra. Tćpum fjórum mánuđum áđur en ofangreind samskipti fóru fram var skipstjóranum byrlađ og síma hans stoliđ og hann afritađur af blađamönnum. Eftir stuld og afritun var símanum skilađ á sjúkrabeđ Páls ţar sem hann var međvitundarlaus.

Byrlarinn var starfssamur ţessa ágústdaga í fyrra. Hann heimsótti m.a. ćttingja ćđstu manna Samherja og gaf Ţóru til kynna ađ hafa í fórum sínum áhugaverđar upplýsingar. ,,Skrifađu sem mest," svarađi Ţóra. Regluleg símtöl fóru á milli Ţóru og byrlara samhliđa spjalli ţeirra á fésbók. Ţá liggur einnig fyrir ađ tvímenningarnir hittust á kaffihúsi í grennd viđ starfsstöđ Ţóru á Efstaleiti.

Samskipti Ţóru og byrlara eru tekin úr gögnum lögreglu. Ţau eru athyglisverđ fyrir ţćr sakir ađ ţau sýna veruleg tengsl yfir langan tíma á milli Ţóru og byrlara. Páli var byrlađ 4. maí í fyrra. Tilvitnađ spjall fór fram í ágúst. Í gögnum lögreglu kemur einnig fram ađ daginn sem byrlarinn fór í sína fyrstu yfirheyrslu, 5. október í fyrra, var skráđ rúmlega 6 mín. símtal milli ţeirra tveggja.

Ţegar Ţóra mćtti til yfirheyrslu í ágúst í ár, rúmlega ári eftir byrlun og ţjófnađ, var hún spurđ um samskipti sín viđ byrlarann. ,,Ađspurđ sagđist Ţóra kjósa ađ tjá sig ekki um ţađ hvort" byrlarinn hafi gagngert veriđ gerđur út af örkinni til ađ sćkja heim ćttingja yfirmanna Samherja og fá frá ţeim upplýsingar. Nćr öll svör Ţóru eru á ţennan veg: ég kýs ađ tjá mig ekki.

Ţóra og RÚV birtu aldrei neinar fréttir upp úr síma Páls skipstjóra eđa öđrum gögnum sem byrlarinn skaffađi. Stundin og Kjarninn sáu um ađ birta fréttirnar. Engin dćmi eru um ađ fréttamenn á ţrem fjölmiđlum, sem eiga ađ heita sjálfstćđir, vinni fréttaefni á ţennan hátt. RÚV, sem er ríkisfjölmiđill, ţverbrýtur allar skráđar og óskráđar siđa- og vinnureglur um starfshćtti fjölmiđla međ ađild ađ lögbrotum og baktjaldamakki.

Í lögreglurannsókninni er Ţóra sakborningur ásamt Ţórđi Snć og Arnari Ţór á Kjarnanum og Ađalsteini Kjartanssyni á Stundinni. Ađalsteinn var undirmađur Ţóru á RÚV en söđlađi skyndilega um vinnustađ - fjórum dögum áđur en Páli skipstjóra var byrlađ.

Byrlarinn kunni lítiđ fyrir sér ađ opna forritin í síma Páls sem geymdu gögn og upplýsingar. Blađamenn RSK-miđla tóku ađ sér ađ sćkja ţessi gögn úr afritađa símanum. Ţeir sendu byrlaranum gögnin í tölvupósti. Ţar á međal er myndskeiđ af skipstjóranum á ástarfundi međ jafnöldru sinni.

Gögnin sem lögregla hefur látiđ í hendur lögmanna málsađila eru ekki tćmandi. Elstu gögnin eru frá ágúst 2021. Gögn sem varpa ljósi á atburđarásina í lok apríl og byrjun maí í fyrra, ţegar Páli skipstjóra var byrlađ, hafa ekki veriđ lögđ fram.

Spurningar lögreglu til sakborninga gefa vísbendingu um hvers sé ađ vćnta. Ţannig er Ţórđur Snćr spurđur hvort hann hafi fengiđ í hendur síma Páls skipstjóra. ,,Ţórđur segist aldrei hafa séđ símtćki í eigu Páls Steingrímssonar," er haft eftir ritstjóra Kjarnans í lögregluskýrslu.

Sími skipstjórans geymdi bćđi stađsetningarforrit og smitrakningarforrit. Hafi Ţórđur Snćr veriđ nćrri síma Páls ţann rúma sólarhring, sem síminn var í ţjófahöndum, er sú nćrvera skráđ í gagnagrunn. En, auđvitađ, ekki hvort ritstjórinn hafi veriđ međ augun opin eđa lokuđ.

 

 


Ímyndin um einn heim vestrćnan

Úkraínustríđiđ gerir margan meintan hernađarandstćđing herskáan. Andrés Ingi Jónsson, fyrrum vinstri grćnn og nú pírati, fullyrđir:

Afstađa ađ mér sýn­ist allr­ar Evr­ópu er mjög skýr; ađ ţetta stríđ Rússa gegn Úkraínu eigi ekki ađ líđast. Ég hef ekki heyrt einn ein­asta halda öđru fram, til dćm­is inni á Alţingi.

Vinstrimađur í eldri kantinum, ţjóđháttafrćđingurinn Árni Björnsson skrifar margtuggu um stríđ og kemst ađ ţessari niđurstöđu: ,,Pútín er lítiđ annađ en handbendi nýríkra rússneskra auđjöfra sem ágirnast međal annars auđlindir Úkraínu."

Einu sinni, ţegar Árni var ungur og Andrés ekki fćddur, héldu vinstrimenn á lofti valkostum viđ vestrćnan kapítalisma. Valkostirnir áttu ţađ sameiginlega stef ađ bođa friđ á jörđu, ásamt réttlćti og öđru fögru. Núna er stríđslystin öđrum kenndum yfirsterkari hjá vinstrimönnum.   

Evrópskir vinstrimenn eru í dag í sambćrilegri stöđu og ţeir voru fyrir fyrra stríđ. Í orđi kveđnu hlynntir friđi og fögrum heimi en láta auđveldlega sannfćrast um ađ vopnuđ átök séu betri en samningar.

Vestrćni meginstraumurinn, bćđi hćgri- og vinstrimenn, er ţjakađur af ímynd sem byggir á óskhyggju. Ímyndin er um einn heim vestrćnan. Í grunninn er ţetta 19. aldar hugmynd, sem nýlenduveldin ţróuđu međ sér. 

Járntjaldiđ sem skipti Evrópu í kalda stríđinu féll 1989-1991. Í vissum skilningi var álfunni kippt aftur um hundrađ ár, fyrir fyrri heimsstyrjöld og rússnesku byltinguna. 

Í ađdraganda fyrra stríđs var Evrópa margpóla. Frakkland, Bretland, Ţýskaland og Rússland gerđu öll stórveldistilkall, Austurríki-Ungverjaland og Ítalía einnig en af veikari mćtti. Á ţessum tíma voru Bandaríkin sofandi risi, skiptu sér ekki af utanríkispólitík gamla heimsins, nema ađ Evrópuríkjum var bannađ ađ seilast til áhrifa í vesturheimi skv. Monroe-yfirlýsingunni 1823.

Drögin ađ Úkraínustríđinu voru lögđ međ einhliđa útţenslu sigurvegara kalda stríđsins, Bandaríkjanna, ESB og Nató, inn í Austur-Evrópu sem hafđi veriđ viđurkennt áhrifasvćđi Sovétríkjanna/Rússlands eftir seinna stríđ. Engin knýjandi nauđsyn var á vestrćnni sókn í austur. En Rússland stóđ vel til höggs.

Lengi vel létu Rússar breytt valdahlutföll yfir sig ganga. Eftir fall Sovétríkjanna var Rússland veikt og ekki í neinum fćrum ađ halda forrćđi Austur-Evrópu. Rússland var á hinn bóginn ekki ţađ veikt og lítiđ ađ Bandaríkin/Nató/ESB gćtu međ góđu móti innbyrt landiđ međ Eystrasaltsríkjunum, Póllandi og öđru sovésku erfđagóssi. Rússland var í senn of lítiđ og of stórt til ađ falla ađ vestrćnni heimsmynd eftir kalda stríđiđ. En sigurvegararnir vildu sitt herfang, ţađ er gömul saga og ný.

Annađ tveggja hlaut ađ gerast í samskiptum vesturs og austurs. Í fyrsta lagi samningar milli ađila um gagnkvćma öryggishagsmuni. Vandinn viđ slíka samninga var, séđ frá vestrćnum sjónarhóli, ađ ţeir lyftu Rússlandi upp í stöđu stórveldis er stćđi jafnfćtis Bandaríkjunum/Nató/ESB. Ţađ vćri ekki í samrćmi viđ vestrćnan sigur í kalda stríđinu. 

Rússland er á hlutlćgan mćlikvarđa stórt á evrópska vísu í ţrennum skilningi: í landflćmi, íbúafjölda og fjölda kjarnorkuvopna. Ţegar Norđur-Ameríka og ESB eru lögđ saman er tómt mál ađ tala um jafnrćđi. Rússlandi er stórt andspćnis Evrópu en smátt í samburđi viđ bandalagiđ yfir Atlantsála.

Í öđru lagi óvináttu međ yfirgnćfandi líkum á stríđi. Sú leiđ varđ ofan á. Tímasetningin liggur fyrir. Á leiđtogafundi Nató-ríkjanna í Búkarest í Rúmeníu 3. apríl 2008 var gefin út sameiginleg yfirlýsing. Í 23. liđ yfirlýsingarinnar segir:

Nató fagnar vilja Úkraínu og Georgíu til samstarfs ţvert á Atlantshafiđ og ađildar ađ Nató. Viđ samţykkjum í dag ađ ţessi ríki verđi til framtíđar ađilar ađ Nató.

Rússar sögđu ítrekađ ađ Nató-ađild Úkraínu og Georgíu ógnađi öryggishagsmunum Rússlands. Á landakorti er Úkraína eins og skammbyssa beint ađ Moskvu. Í beinu framhaldi af Búkarestfundinum, gera Rússar innrás í Georgíu, í ágúst 2008, sem er lítiđ land og auđunniđ rússneskum herjum.

Úkraína er landmesta land Evrópu, utan Rússlands, og enginn hćgđarleikur ađ sigra ţađ, eins og raun hefur orđiđ á. Úkraína er t.d. 70% stćrra en Ţýskaland ađ landflćmi.

Ófriđurinn var ađeins glćđur sumariđ 2008 en blossađi upp í febrúar í ár. Í 14 ár var hćgt ađ koma í veg fyrir stríđ. Forsendan var ađ endurskođa Búkarest-yfirlýsinguna. Sigurvegarar kalda stríđsins töldu sig hafa öll ráđ Rússa í hendi sér og gáfu ekki ţumlung eftir. Vestrćnu afarkostirnir voru tveir, stríđ eđa rússnesk uppgjöf.

Ímyndin um einn heim vestrćnan eftir kalda stríđiđ var of sterk til ađ Bandaríkin/Nató/ESB stćđust mátiđ. Rússar hlutu, var viđkvćđiđ, ađ gefa eftir og selja bćđi Úkraínu og í framhaldi eigiđ fullveldi undir vestrćnt forrćđi. Ef ekki skyldu ţeir komast ađ ţví fullkeyptu.

Tvenn mistök eru í ţessum útreikningi. Seigla Rússa er meiri en búist var viđ. Ţá var reiknađ međ ađ Kína yrđi hlutlaus áhorfandi. Ráđamenn í Kína eru hvorki bernskir né ellićrir. Ţeir kunna sína sagnfrćđi. Eftir Rússland yrđi Kína á vestrćna matseđlinum. Međ Kína sem bakhjarl tókst Rússum ađ fá stuđning frá stórríkjum utan vesturlanda s.s. Brasilíu og Indlandi og áttu vinum ađ fagna í Afríku.

Vestrinu mistókst ađ selja Úkraínustríđiđ heimsbyggđinni sem baráttu milli góđs og ills í anda kalda stríđsins. Ţađ er stćrsta ósagđa fréttin sem mun líklega verđa afdrifaríkari en stríđiđ sjálft.

Vígvöllurinn á sléttum Garđaríkis iđar af sprengjuregni og blóđsúthellingum. Eina sem (nánast) hćgt er ađ slá föstu er ađ ekki verđi um snöggan sigur ađ rćđa, hvorki rússneskan né úkraínskan. Hćgfara hernađur veitir svigrúm viđrćđna, sem kannski leiđa til friđarsamninga innan tíđar. Stórt kannski ţađ.

Hvort sem stríđiđ fćr niđurstöđu međ afgerandi orustum eđa međ málamiđlun er ein ímynd sem ekki kemst ósködduđ frá hildarleiknum; sú um einn heim vestrćnan. Viđ búum í margpóla heimi, líkt og um aldamótin 1900. Stríđiđ í Garđaríki hefur ţegar leitt fram ţau sannindi, hvort sem Washington, Brussel, London, París og Berlín líkar ţađ betur eđa verr.

Sovétríkin, ólíkt flestum heimsveldum, voru friđsamlega bútuđ í sundur fyrir 30 árum. Međ ţeim fyrirvara ađ yfirstandandi Úkraínustríđ er bein afleiđing af sundurlimun heimskommúnismans. Í ţessu ljósi má gera sér vonir ađ vestrćn ríki horfist í augu viđ ţann fyrirsjáanleika ađ heimurinn verđur ekki vestrćnn í bráđ og temji sér meira hóf og minni hroka.

Vestrćna verkefniđ steytti á skeri á 21. öld í Afganistan, Írak, Líbýu, Sýrlandi og nú Úkraínu. Menn hljóta ađ sjá ađ ţađ er fullreynt. 19du aldar hugmyndina um vestrćna yfirburđi ţarf ađ endurskođa.  

 

 

 

 


mbl.is Skýr afstađa til stríđsins
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Konur sćkja í karlmennskuna

Áriđ er 1703, yfirvöldin illa dönsk. Ađeins örfáir íslenskir karlar hafa einhver mannaforráđ utan heimilisins. Alţýđan er ofurseld dönskum einokunarkaupmönnum, sem var karlkyns.

Í manntali ţetta áriđ, 1703, eru konur fimmtungi fleiri en karlar. Karlar urđu úti á heiđum og fórust í verum, í sjóslysum, á međan konur voru yfirleitt heima og lifđu lengur. Gjald karlmennskunnar.

Áriđ er 2022, yfirvöldin kvenleg í meira lagi. Forsćtisráđherra er kona, biskupinn líka sem og lögreglustjóri ríkisins ađ ekki sé talađ um yfirráđin í fjármálakerfinu; mest í höndum kvenna. Sérfćđingastétt landsins er ađ meirihluta konur. 

Konur taka karlhormón í stórum stíl, einkum konur međ mannaforráđ, segir í viđtengdri frétt. Gjald femínisma.


mbl.is Mikiđ sótt í testósterón
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Nćsta síđa »

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband