Fjölmenningu var hafnađ í kristnitöku

Ásatrúarmenn líkt og ađrir trúarhópar haga sinni tilbeiđslu eftir eigin hentisemi í samrćmi viđ trúfrelsi stjórnarskrárinnar sem er afurđ frönsku byltingarinnar. Kristni, á hinn bóginn, er sá siđur sem íslensk menning er fléttuđ saman viđ í ţúsund ár. Í umrćđu um kirkjuheimsóknir barna, sem eru liđur í ađ kynnast menningararfinum, er haldiđ fram ţeirri bábilju ađ í nafni fjölmenningar skuli taka fyrir slíkar heimsóknir.

Íslendingar höfnuđu hugmyndinni um fjölmenningu viđ kristnitökna fyrir rúmum ţúsund árum. Sumir lögđu til ađ kristnir og heiđnir skyldu hvorir búa ađ sinni trú. Skynugur mađur heiđinn var fenginn til ađ kveđa upp úr. Ţorgeir Ljósvetningagođi vissi ađ tvennir trúarsiđir vćru ávísun á tvenn lög sem aftur leiddi til ófriđar. Í Bretlandi og á meginlandi Evrópu gera múslímar kröfu um ađ trúarlög ţeirra byggđ á Kóraninum, sharía-lög, fái viđurkenningu. Slíkt fyrirkomulag er uppskrift ađ innanlandsófriđi.  

Niđurstađa Ţorgeirs var ađ láta öfgamenn fjölmenningar ekki ráđa ferđinn heldur setja einn siđ, kristni, ţó međ víđtćkri heimild heiđinna til ađ blóta á laun, eta hrossakjöt og bera út börn.

Íslendingar, ólíkt flestum ţjóđum, tóku upp kristin ađ mestu án ofbeldis, ţökk sé innsći gođanna sem fóru međ trúarlegt sem veraldlegt vald hér á landi á ţjóđveldisöld. Málamiđlun gođanna var rúm, kirkjuskatturinn, tíund, var t.a.m. ekki lögfestur fyrr en hundrađ árum eftir kristni, en samt afgerandi; allir skyldu skírast.

Sumar ţjóđir kunna ekki sinn Ţorgeir og búa viđ samfélagsókyrrđ vegna ţess ađ fjölmenningu var ekki hafnađ í tćka tíđ.

Hér eru lykilatriđ úrskurđar Ţorgeirs

„En nú ţykkir mér ţat ráđ,“ kvađ hann, „at vér látim ok eigi ţá ráđa, er mest vilja í gegn gangast, ok miđlum svá mál á milli ţeira, at hvárirtveggju hafi nakkvat síns máls, ok höfum allir ein lög ok einn siđ. Ţat mun verđa satt, er vér slítum í sundr lögin, at vér munum slíta ok friđinn.

En hann lauk svá máli sínu, at hvárirtveggju játtu ţví, at allir skyldi ein lög hafa, ţau sem hann réđi upp at segja.

Ţá var ţat mćlt í lögum, at allir menn skyldi kristnir vera ok skírn taka, ţeir er áđr váru óskírđir á landi hér. En of barnaútburđ skyldu standa in fornu lög ok of hrossakjötsát. Skyldu menn blóta á laun, ef vildu en varđa fjörbaugsgarđr, er váttum of kćmi viđ. En síđar fám vetrum var sú heiđni af numin sem önnur.


mbl.is Frumflytja heiđiđ jólalag
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Krónan; hćgri og vinstri hagstjórn

Almenningur má ţakka ţađ krónunni ađ kaupmáttur vex hratt. Međ ţví ađ krónan tók á sig höggiđ međ hruninu varđ Ísland samkeppnisfćrt á einni nóttu og vinnuafliđ fór í arđbćr störf. Hćgrimenn skilja undirstöđuatriđi hagfrćđi en vinstrimenn láta hugmyndafrćđi villa sér sýn.

Vinstristjórn Jóhönnu Sig. skildi ekki einföldustu atriđi hagstjórnar og hatađist viđ krónuna, vildi evru í stađinn.

Eftir ţví sem leiđ á kjörtímabil ríkisstjórnar Jóhönnu Sig. kom ć betur í ljós hve krónan gagnađist Íslandi vel. En vinstrimenn voru svo heillum horfnir og blindađir af hugmyndafrćđi ESB ađ ţeir gátu ekki fyrir sitt litla líf endurskođađ sína pólitík í ljósi reynslunnar. Ţess vegna stórtöpuđu vinstriflokkarnir voriđ 2013 ţrátt fyrir ađ krónan vćri búin ađ leggja grunn ađ hagvexti.

Ríkisstjórn Sigmundar Davíđ gaf út ađ krónan yrđi framtíđargjaldmiđill Íslendinga. Ţar međ var óvissunni um gjaldmiđilinn eytt, sem vinstrimenn höfđu viđhaldiđ í fjögur ár. Fjármálaráđherra Samfylkingarinnar, Katrín Júlíusdóttir, gerđi sér far um ađ rakka niđur krónuna og segja hana ónýtan gjaldmiđil.

Til ađ efnahagskerfi okkar ţrífist verđa hćgrimenn ađ stjórna landinu; vinstrimenn ađ vera í stjórnarandstöđu.


mbl.is Hrađasti vöxtur kaupmáttar
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Engin verđbólga, full atvinna - en samt vćl

Kaupmáttur eykst hröđum skrefum ţegar engin er verđbólgan. Atvinnuleysi er lítiđ sem ekkert en ţađ ţrýstir launum upp á viđ - veldur launaskriđi.

Undir ţessum kringumstćđum ţykjast sumir forkólfar verkalýđshreyfingarinnar ćtla ađ herja á ríkisstjórnina, í stađ ţess ađ rúlla út rauđa teppinu og ţakka Sigmundi Davíđ og Bjarna Ben. trausta stjórn á ţjóđarskútunni.

Vćliđ í ASÍ gagnvart ríkisstjórninni stafar kannski af ţví ađ verkalýđshreyfingin á í gegnum lífeyrissjóđi drjúgt í stćrstu fyrirtćkjum landsins. Óraunhćfar launakröfur gćtu ţýtt skertar lífeyrisgreiđslur. En ţá er um ađ gera ađ láta ríkissjóđ blćđa.

 


mbl.is Verđbólga ekki minni í tvo áratugi
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Vinstrimenn ţykjast ţreyttir á vitleysunni

Margrét Tryggvadóttir segir umrćđuna um börn og kirkjuheimsóknir leiđinlega og fundna upp af valdaköllum til ađ drepa umrćđunni á dreif. Agli Helgasyni er ţessi umrćđa einnig frekar leiđ.

Varaborgarfulltrúi Vg, Líf Magneudóttir, setti kirkjuheimsóknir á dagskrá umrćđunnar.

Skiljanlegt er ađ vinstrimönnum leiđist ađ fáir tóku undir međ Líf, nema harđkjarnavinstriđ. Oft er lítil innistćđa fyrir málefninu sem ţeir setja á dagskrá en ţeim leiđist ekki nema ţegar umrćđan er ţeim mótdrćg.

ESB-umsóknin er ţó stórt mál sem vinstrimenn bera ábyrgđ á. Nú ţegar öll vötn falla frá Brussel hljóta vinstrimenn ađ efna til djúprar efnislegrar umrćđu um umsóknina. 


mbl.is Fleiri Bretar vilja úr ESB
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Lćknakandídat međ 670 ţús. á mánuđi

Eftir sex ára nám verđur mađur lćknakandídat og kemst í međallaun upp á 670 ţús. kr. á mánuđi. Ađ loknu kandídatsári fćst almennt lćkningaleyfi og međallaunin hćkka upp í 860 ţús. kr. á mánuđi.

Engar starfsstéttir opinberra starfsmanna komast í sambćrileg laun fyrir sambćrilega námslengd.

Hvađ eru lćknar ađ kvarta?


mbl.is Međallaun lćkna rúm 1,1 milljón
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Menntun, tekjur og völd kvenna

Konur eru um ţađ bil ađ taka völdin í samfélaginu, ađ ţví gefnu ađ samband sé á milli menntunar, tekjumöguleika og valda - eins og haldiđ er fram í doktors ritgerđ í viđtengdri frétt.

Samkvćmt Hagstofunni eru konur í háskólanámi um 11.600 en karlar innan viđ 7000. Konur í doktorsnámi eru 282 en karlar í sama námi 170.

Undanfarin ár eru nćr helmingi fleiri konur í háskólanámi en karlar. Augljóst er ađ ef fram heldur sem horfir munu karlar búa viđ kvennaríki, ađ gefnu samhengi menntunar og valda.

Hinn möguleikinn er ađ menntun verđi gjaldfelld og litiđ á háskólanám sem kvenlegt fyrirbćri.


mbl.is Atvinnumöguleikar ráđa ákvörđunarvaldi
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

RÚV ţekkir ekki muninn á LÍN og MS

RÚV skeit í nytina í fréttaflutningi af meintum brotum MS á samkeppnislögum. Úrskurđur Samkeppniseftirlitsins var felldur úr gildi. RÚV hratt af stađ herferđ gegn MS og landbúnađi í kjölfar rangrar niđurstöđu Samkeppniseftirlitsins og skuldar almenningi og MS og landbúnađnum afsökunarbeiđni.

En RÚV biđst ekki afsökunar, enda ríki í ríkinu. Fréttamađur RÚV, Jóhann Hlíđar Harđarson, útskýrir hvers vegna RÚV ţarf ekki ađ biđjast afsökunar:

VEGNA ŢESS AĐ LÍN OG MS ERU SAMA FYRIRBĆRIĐ OG VIGDÍS HAUKSDÓTTIR OG FRAMSÓKNARFLOKKURINN BERA ÁBYRGĐ Á HVORTTVEGGJA

Í hugarheimi RÚV er hćgt ađ tengja Framsóknarflokkinn og landbúnađinn viđ allt sem miđur fer á Íslandi. Líka 20 ára gömul samskipti fréttamanna RÚV viđ LÍN, Lánasjóđ íslenskra námsmanna.

 


mbl.is Segir efni samningsins hafa legiđ fyrir
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Nauđgun, ekki endilega kynferđisleg

Nauđgun er ekki endilega kynferđisleg. Ţađ er hćgt ađ nauđga tungumálinu; reynt var ađ nauđga Íslandi inn í Evrópusambandiđ og krónunni var nauđgađ af auđmannabönkum í ađdraganda hruns.

Mađurinn sem merkti mynd af Agli međ orđunum ,,fuck you rapist bastard" var sýknađur einmitt sökum ţess ađ nauđgun er ekki endilega kynferđisleg heldur er orđiđ notađ í yfirfćrđri merkingu og flokkast ţá sem gildisdómur.

Sunna Ben Guđrúnardóttir sagđi á hinn bóginn um Egil

„Ţetta er líka ekki árás á mann fyr­ir ađ segja eitt­hvađ rangt, held­ur fyr­ir ađ nauđga ung­lings­stúlku ... Ţađ má all­veg gagn­rýna ţađ ađ nauđgarar prýđi forsíđur fjöl­rita sem er dreyft út um all­an bć ...“

Fullyrđing um nauđgun unglingsstúlku er ekki gildisdómur heldur ásökun um refsiverđan verknađ. Slík ummćli njóta ekki verndar málfrelsis.

Hćstiréttur er samkvćmur sjálfum sér í ţessum tveim málum.


mbl.is Ummćlin dćmd dauđ og ómerk
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Hrunlexía no. 1: ekki selja Landsbankann

Ef ţađ er eitthvađ eitt sem má lćra af hruninu ţá er ţađ ţetta: íslenska einkaframtakiđ kann ekki ađ eiga banka. Íslenskir auđmenn eru einfaldlega of vanţroska til ađ eiga banka, ţeir falla í ţá freistni ađ nota banka til ađ stunda fyrir sig viđskipti og gera ekki greinarmun á einkahagsmunum og almannahag.

Steinţór Pálsson bankastjóri Landsbankans veit ţetta og leggur til ađ útlendingar kaupi Landsbankann. Ţađ er tómt rugl í bankastjóranum. Fyrr en varir myndu innlendir vanţroska auđmenn gera útlendingunum kauptilbođ sem ţeir gćtu ekki hafnađ. Innlendir auđmenn kunna ađ rćna banka innanfrá, ţeir sýndu ţađ í útrás, og engar líkur ađ ţeir hafi aflćrt ţá kunnáttu.

Arion og Íslandsbanki verđa í eigu einstaklinga. Til ađ fyrirbyggja ađ bankakerfiđ allt komist áhćttusjúklinga verđur ríkiđ ađ eiga öflugan banka. 

Landsbankinn á um ókomna tíđ ađ vera ríkisbanki. Ríkiđ á ađ leysa til sín ţau hlutabréf sem starfsmenn Landsbanka fengu gefins.

Ef ríkisstjórnin skilur ekki hrunlexíu no. 1 ţá getur hún allt eins pakkađ saman strax.  


mbl.is Undirbúningur sölu ţarf ađ hefjast
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Kalda stríđiđ, Kúba og Úkraína

Samskipti Bandaríkjanna og Kúbu frusu í kalda stríđinu. Fidel Kastró, frelsishetja Kúbu, var í grunninn ţjóđernissinnađur sósíaldemókrati, í anda ţeirrar sćnsku. Stuđningur Bandaríkjanna viđ kúbversku afturhaldsöflin hratt Kastró i fađm Sovétríkjanna.

Kúba er Bandaríkjamönnum ţađ sem Úkraína er Rússum; stórt landssvćđi sem liggur nćrri og gćti ógnađ öryggishagsmunum stórţjóđarinnar. Eftir fall Berlínarmúrsins reyndi ekkert erlent vald ađ sćkja Kúbu heim og fćra ţađ undir áhrifasvćđi sitt enda yrđi ţađ ekki litiđ hýru auga í Washington. Rússar, á hinn bóginn, eru látnir una ţví ađ Evrópusambandiđ hreiđri um sig í Úkraínu.

Ráđandi ţjóđir í ESB, Frakkar og Ţjóđverjar, réđust inn í Rússland á 19. og 20. öld. Rússum er ómögulegt ađ líta framhjá ógninni viđ öryggishagsmuni sína leggi ESB undir sig Úkraínu.

Kalda stríđiđ frysti samskipti ţjóđa. Ţađ er kaldranalegt ađ ţíđan leiđir til stríđsátaka sökum ţess ađ ríki eins og Frakkland og Ţýskaland ţekki ekki sín takmörk.


mbl.is „Ég held ađ allt muni breytast“
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Nćsta síđa »

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband