Grikklandsmnudagurinn nlgast; sakanir um and-evrpsku

Grikkland skrapar botninn leit a evrum a borga rkisskuldir sem landi stendur ekki undir. fundi fjrmlarherra evru-rkja svarai Schuble, fjrmlarherra skalands, spurningufrttamanns um hvort tlun vri til um Grexit, .e. a Grikkland fri r evru-samstarfi: ,,ef byrgur aili myndi segja j, slk tlun vri til, vitum hva myndi gerast," sagi s ski og vsai til vibraga markaa. Hann btti vi: ,,ef s byrgi segi nei, vitum vi a i myndu ekki tra honum."

fundifjrmlarherrana fstudag bar minna vitengingarhtti. Grski fjrmlarherrann, Varoufakis,var sakaur um kunnttuleysi, a slunda drmtum tma og blekkingar.

Blaamenn Die Welt segja niurstu fjrmlarherra evru-rkjanna aunni veri a Grexit. Samhlia tgngutlun fyrir Grikkland er vilji til a styrkja mistringu evru-svisins og koma veg fyrir anna grskt stand.

tlanir um aukna mistringu steyta v skeri a enginn plitskur vilji er evru-rkjunum a auka sameiginlega byrg, t.d. me einum atvinnuleysissji fyrir allt evru-svi ea me tgfu sameiginlegra evru-skuldabrfa.

Mistrt evru-fjrmlaruneyti Brussel, sem eingngu vri me refsivald en ekki fjrr til a mila fjrmunum milli evru-rkja, vri reynd skattaeftirlit en ekki fjrmlaruneyti.

Evrpusambandi stendur frammi fyrir djpri gj milli veruleika veiks evru-samstarfs og skhyggju um a evru-rkinhguu sr eins og heildsttt jrki.

Fjrmlarherra Slvenu spuri ann grska Varoufakis fundinum fstudag hvort ekki skyldi unni a varatlun, ef Grikkland yri gjaldrota. Svar Varoufakis var a saka slvenska starfsbrur sinn um a vera ,,and-evrpskur."

egar raunsi er ori ,,and-evrpskt" er illa komi fyrir Evrpusambandinu.


mbl.is Ganga sji opinberra stofnana
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Aumannatgfur, fkkun blaamanna og gin

Bjrglfur Gumundsson tti Morgunblai, Jn sgeir Frttablai og 365 mila (og enn) og Bakkavararbrur Viskiptablai tmum trar fyrir hrun.

Blaamannastttin ttnai t enda mrg horn a lta landi aumanna. RV, sem fall af rekstri annarra mila, btti vi sig frttamnnum.

En svo sprakk strabla, aumenn tndu tlunni og blaamnnum fkkai.

hld eru um hvort hgg sji vatni gum fjlmilunar tt blaa- og frttamnnum fkki r 300 240.


Haukur djfullinn

Vld eru oftar tekin en fengin me gu. eir sem hyggja vld ar sem valdamenn eru fyrir eiga nrtkt r, ara en beina atlgu a vldum, sem er a beita styrk snum minnimttar rum til vivrunar.

rur kakali Sighvatsson sigrai Brand Kolbeinsson Haugsnesbardaga 1246. rur fr utan framhaldi og setti vini sna og frndur yfir rki sitt vestan lands og noran. Hkon gamli Noregskonungur hlt ri Noregi en sendi hinga t orgils skara Bvarsson a taka rki rar, stkka a og leggja undir konung.

orgls skari hlt fund me nokkrum mnnum rar kakala skmmu eftir heimkomu. Ekki voru allir hfingjar Sturlunga ar mttir, Hrafn Oddsson og Sturlu rarson vantai. Menn tku treglega brfum konungs, sem orgils lt lesa upp, n ess a afneita eim me llu, og vildu sur vkja fr rstfunum rar.

orgils sgu skara tekur Haukur einn lftanesi til mls. Ekki er geti um eftirnafn Hauks sem ttarsgu telst yfirlsing um merking. ,,a er mn tillaga a unna engis mls fyrr um hra en Hrafn og Sturla eru vi."

orgils var fundurinn mtdrgur enda hfingjarnir fastheldnir vldin. Hann grpur tkifri egar auminginn Haukur sletti sr mlefni valdamanna og segir honum ekki koma vi umran. ,,Munu n or um hr engis metin en eigi rvnt a menn muni nar tillgur."

Fundurinn var gst. oktber rur orgils ofan lftanes. bjarhlainu spyr hann ,,hvar er Haukur djfullinn?" um lei og hann lemur manni sem hann hittir fyrst fyrir.

Haukur kemst til kirkju og eiginkonan biur honum gria. orgils krefst sjlfdmis sem hann og fr. Hann dvelur nttina lftanesi. Um morguninn varpar hann Gr hsfreyju, segir a sttin skuli ekki vera ,,nauung" og ltur au hjn kvea hfilegar btur.

Haukur og Gr gefa orgils matvli og persnulega muni, exi og skrauthring fingur. Me v a afsala sr persnulegum munum afsakai Haukur sig fr framhleypninni fundinum gst og viurkennir sm sna andspnis orgils.

orgils gat sr or fyrir hrku og mlafylgju, fkk rki og var vinsll. Hann var mrgum harmadaui er hann tapai lftrunni fyrir rum hfingja. En a er j saga Sturlungaaldar.


Yfirvofandi innrs og hruni handan vi horni

Morgunblainu dag er sagt fr v a hausti 1939 su embttismenn merki yfirvofandi skrar innrsar Danmrku - um hlfu ri ur en hn var ger. Upplsingum ess efnis var komi til slands og stjrnvld undirbjuggu a gera danska konungsvaldi innlent.

Allt gekk etta eftir. jverjar rust inn Danmrku 9. aprl 1940. Daginn eftir var gengi fr v Reykjavk hvernig skyldi fara me vald sem ur var hj konungi.

Vkur n sgunni til 21. mars 2006, tveimur og hlfu ri ur en slenska bankakerfi hrundi. ann dag kom umsksla Danske Bank um fjrmlakerfi slandi. Fyrirsgnin er Iceland: Geysir Crisis.

skrslunni er dregin upp skr og svrt mynd af stu fjrmlafyrirtkja slandi. ar segir

We look at early warning indicators for financial crises and conclude that Iceland looks worse on almost all measures than Thailand did before its crisis in 1997, and only moderately more healthy than Turkey before its 2001 crisis.

Danirnir vita sem er a slendingum httir til a bgja fr sr vondum tindum fr Kaupmannahfn ef au jna ekki slenskum hagsmunum. eir undirstrika a hr s ekki um a ra danska greiningu slensku standi heldur eru eir fleiri sem bera ugg brjsti, m.a. Selabanki slands. Ea eins og segir skrslunni

We have long been sceptical about the sustainability of the Icelandic boom. And we have not been alone. Reports from the IMF and the OECD, as well as the Financial Stability report from the Sedlabanki (the Icelandic central bank), prepared in 2004 and 2005 all seemed wary of the situation. The imbalances have only grown worse since then.

N skyldi tla a vi skra vivrn um yfirvofandi hrun myndu slensku bankarnir grpa til agera sem dygu til a halda sj. En nei, ekkert slkt var gert. a voru hnnu leiktjld. ykjustukuap Al Thani Kaupingi voru leiktjld. Hlutabrfakaup Kaupings banka sjlfum sr voru leiktjld.

slenskstjrnvld voru tilbin me neyarrstafanir oktber 2008, egar bankarnir hrundu, lkt og au voru undirbin innrs jverja Danmrku vori 1940.

slenskir bankamenn sem fengu skrar vivaranir tveimur og hlfu ri fyrir hrun geru ekkert nema a hanna leiktjld til a mta lngu fyrirsri httu.

Hva hefur jin gert til a verskulda jafn voalegt flk og slenska bankamenn?


mbl.is Tengingin vi Hreiar og Sigur
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Lri, siastr og valdaskak

Frfarandi framkvmdastjri Nat og forstisrherra Danmerkur, Anders Fogh Rasmussen, stingurniur penna til a ra kranudeiluna. Fyrirsgnin er Siastr vi Rssland.

Rasmussen hafnar alfari a tkin um kranu su strveldatk Bandarkjanna og Evrpusambandsins annars vegar og hins vegar Rsslands og tti a skoa landfrilegu og sgulegu samhengi.

Nlgun Nat-mannsins er a stri vi Rssland s um siagildi, sbr. fyrirsgnina. Hann segir Ptn reka ar austurfr ,,fullveldislri" sem kfir frjls skoanaskipti og strir fjlmilum gu valdhafa.

mti fullveldislri Rssa teflir Rasmussen fram vestrnu frjlslyndu lri.

Hngurinn mlflutningi Rasmussen er einkum s aEvrpusambandi, sem einnaili kranudeilunnar, stundar fullveldislri, t.d. me v a lta jirkjsa aftur ef r kjsa rangt fyrstu umfer. rlandhafnai Lissabonsttmlanum en var lti kjsa aftur. er a ekki samrmi vi frjlslynt lri a koma veg fyrir a jir kjsi um um sttmla eins og ann sem kenndur er vi Lissabon og strir verklagi Evrpusambandsins. Sum ESB-rki eru heldur ekki fyrirmyndarrki lris, t.d. Ungverjaland. tala, mean Berlusconi naut vi, var me fjlmilakerfi ekkt v rssneska.

Lri er reki me lkum htti lkum stum. a gildir bi um Vestur-Evrpu innbyris og samanburi milli fjarlgari lrisrkja.

Tilraun Rasmussen til a kla hefbundi valdaskak strvelda sigisbning er ekki trverug.


Slin hans Pls

Pll Sklason er ltinn. Pll stundai heimspeki landi me skamma hef fyrir eim frum sem Forn-Grikkir grundvlluu. Heimspeki m bi nota til a rna og rfa niur kennisetningar sem og til a auka skilning mannsins sjlfum sr og eftirsknarveru samflagi. Pli var seinni tegund heimspekinnar tamari, a byggja upp.

kennslu tk hann dmi af rum frumkvli mennta og fra, Sigurjni Bjrnssyni,slfringi, sem nkominn r nmi fkk spurninguna ,,hva ersl?". Sigurjnivafist tunga um tnn oggrungarnirskeyttu hann milliheitinu,,slarlausi."Enginn efast um slina, sagi Pll, tt vi getum ekki auveldlega skilgreint hana. Sama gildir um heimspeki.

Pli var heimspeki meira en frigrein. Hn var lfshttur. egar hann hitti gamla nemendur spuri hann ,,hva ertu a lesa?"til a fplingu sem gti ori upphaf samru.

Slin hans Pls er orinn hluti eilfarumrunnar.

Blessu s minning Pls Sklasonar.


Lorca var drepinn af mnnum Franco

Spnska skldi Federico Garca Lorca var teki af lfi n dms og laga upphafi spnsku borgarastyrjaldarinnar. Leynd hefur veri um rlg Lorca en n hafa opinber skjl, sem tekin voru saman sjunda ratug aldarinnar, snt fram a fasistar, semhershfinginn Franco leiddi, handtku Lorca og tku af lfi.

Guardianbirtir frsgn af ggnunum sem voru tekin saman af lgregluyfirvldum Granada snum tma.

Lorca var hfundur leikritanna Blbrkaups og Hn Bernhru Alba. Hann var ssalisti og studdi spnska lveldi sem fasistar steyptu.

Lengi var rtta um kringumstur ess a Lorca var drepinn og lti a v liggja a hann hafi falli tkum. visagnaritari Lorca segir ggnin, sem n liggja frammi, sna svo ekki veri um villst a fasistar handtku Lorca og myrtu.


Hamingjan er valdleysi vinstriflokka

Eftir a jin eftirminnilega hafnai forsj vinstriflokkanna, kosningum til alingis vori 2013, gengur okkur flest hag.

Hamingja ja er kvru tfr msum ttum. Meal annars er hn metin tfr vergri jarframleislu, flagslegum stuningi, lfslkum, einstaklingsfrelsi, gjafmildi og upplifun af spillingu.

Fullvalda sland utan Evrpusambandsins me vinstriflokkana eilfri stjrnarandstu er uppskriftin a hamingjusamri j.

Sameinuu jirnar stafesta niurstuna.


mbl.is sland nstbest heimi
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

jmenningin slandi og Englandi - og efinn

Sumardagurinn fyrsti tti a vera dagur slenskrar jmenningar enda standa rk til ess a dagurinn s srslenskur.

Sumardaginn fyrsta ber r upp dag heilags Georgs sem er jhtardagur Englendinga. Georg var ekki enskur heldur rmverskur hermaur. Englendingar eru ekkert allof vissir sinni sk, hvort vi hfi s a halda upp ennan dag tt hef s fyrir htarhaldi.

Efinn Englandi brst t.d. fram upprifjun ,,enskum" fyrirbrum sem ekki eru ensk, egar a er g.

jmenning er strt hugtak me ra skilgreiningu. Vi vitum a til er eitthva sem heitir jmenning og hn er tknger msa vegu, t.d. me fjallkonunni slensku. En a er ekki til tmandi lsing jmenningu, - hvorki slenskri n enskri.

Gleilegt sumar.


mbl.is Sktar fagna sumri va um land
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Ssalismi atvinnurekenda og launakerfi landinu

Verkalsflg Hsavk og Akranesi segja fyrirtki ba rum eftir v a gera kjarasamninga. orsteinn Vglundsson framkvmdastjri Samtaka atvinnulfsins segir a valdaglundroa ef fyrirtki semji framhj SA.

Or orsteins endurspegla ssalskan hugsunarhtt um a kjarasamningar skuli mistrir, annars s htta upplausn vinnumarkai ar sem hver launahndin veri upp mti annarri. sjlfu sr er vel mgulegt nokku s til essari jflagsgreiningu orsteins.

Tv atrii verur a hafa huga. fyrsta lagi a kjarasamingar SA og verkalshreyfingarinnar eru um lgmarkslaun. Mrg fyrirtki borga langt umfram lgmarkslaun. ru lagi er ess a gta a launakerfi landinu eru alls ekki ngu gagnstt. Hvergi er a finna upplsingar og ekki heldur rk fyrir a tilteki starf gefi svo og svo miki laun.

Vi urfum umru um launakerfi landinu um hva hver strf eiga a skila launaflki. Lklega kmumst vi ekki a endanlegri niurstu en upplsingarnar sem kmu fram, um hvernig launakerfi landinu er raun og veru, myndu vera til bta fyrir alla vikomandi. Varla er a svo a kjaraumran oli ekki stareyndir.


mbl.is 12 fyrirtki komin listann
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband