ESB finnur nýjan óvin í Trump, Pútín kominn í frí

Pútín Rússlandsforseti er kominn í frí sem helsti óvinur Evrópusambandsins. Í hans stađ er Donald Trump Bandaríkjaforseti orđinn andstćđingur númer eitt. Leiđandi fjölmiđar í stórum ESB-ríkjum, t.d. Spiegel í Ţýskalandi, segja herfrćđi Trump ađ deila og drottna.

Trump kyndir undir andúđ Breta á ESB, etur öđrum ESB-ríkjum gegn Ţjóđverjum, hćgriflokkum á móti ráđandi stjórnmálaöflum í sambandinu og ţýsku ţjóđinni gegn Merkel kanslara.

Markmiđ Trump, segir Spiegel, er ađ sigra Evrópusambandiđ í viđskiptastríđi ţar sem hagsmunir stórfyrirtćkja í Bandaríkjunum og Evrópu eru í húfi.

Svar ESB-ríkja er ađ hvetja til ,,evrópskrar samheldni" sem er orđalag fyrir sterkara Evrópusamband.

Á íslensku er sagt óráđlegt ađ skipta um hest í miđri á. Ađ skipta um óvin í miđri orrahríđ um tilvist ríkjasambands er heldur síđra.


mbl.is Samheldni Evrópubúa besta svariđ
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Ójöfnuđur er ekki vandamál á Íslandi

Launa- og kynjajafnrétti á Íslandi er međ ţví besta sem gerist á byggđu bóli. Jafn ađgangur er ađ menntun og heilsugćslu. Hér er sama og ekkert atvinnuleysi.

Ójöfnuđur er ekki vandamál á Íslandi. Á hinn bóginn eru all nokkrir sem ekki kunna fótum sínum forráđ í fjármálum, eyđa meiru en ţeir afla eđa taka áhćttu sem kemur ţeim í koll. Einstaklingar međ ţannig bakgrunn hrópa iđulega á götum og torgum um óréttlátt samfélag.

Frelsi til ađ taka ákvarđanir um fjármál fylgir ábyrgđ. Ţađ hefur ekkert međ ójöfnuđ ađ gera ţegar óreiđufólk kemst á vonarvöl. 


mbl.is Meiri jöfnuđur en í Danmörku og Svíţjóđ
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Trump frelsar Breta frá ESB

Nýkjörinn forseti Bandaríkjanna, Donald Trump, segir útgöngu Breta úr Evrópusambandinu, Brexit, rétt skref fyrir ţjóđ sem vill halda í sjálfsvitund sína. Jafnframt lofar hann Bretum viđskiptasamningi viđ Bandaríkin.

Sitjandi forseti Bandaríkjanna vildi ađ Bretar héldu áfram samstarfinu innan Evrópusambandsins og hótađi ţeim ađ gera ekki hagfelldan viđskiptasamning, kysu ţeir útgöngu.

Bretar samţykktu Brexit í ţjóđaratvćđi sl. sumar. Útfćrslan á Brexit er háđ óvissu. Evrópusambandiđ gerir viđskiptasamninga fyrir hönd ađildarríkja og Bretar verđa ađ byrja ţar frá grunni. Útspil Trump mun auđvelda Bretum útgöngu.

Skiljanlega eru stjórnmálamenn Evrópusambandsins međ böggum hildar. Trump ćtlar ekki ađ fjármagna Nató, sem í reynd er hernađararmur ESB, og svo ćtlar hann í ofanálag ađ liđka fyrir úrsögn Breta úr ESB.


mbl.is Hafa áhyggjur af ummćlum Trump
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Trump rífur niđur heimsmynd kalda stríđsins

Nató er stofnun kalda stríđsins. Eftir fall Sovétríkjanna fyrir 25 árum var Nató tilgangslaus stofnun. Til ađ halda lífi í hernađarbandalaginu fékk ţađ hlutverk ađ vera hernađararmur útţenslu Evrópusambandsins í Austur-Evrópu annars vegar og hins vegar varđ Nató verkfćri vestrćnna ríkja í hernađarátökum í miđausturlöndum.

Bćđi Evrópusambandiđ og Nató ţurfa á óvinaímynd ađ halda til ađ ţétta rađirnar. Rússland og Pútín forseti ţjóna ţessu hlutverki. Hvergi er til sparađ ađ gera Rússland og Pútin ađ hćttulegum óvini sem sitji um lífshagsmuni Vestur-Evrópu. Óvinaímyndin er byggđ á áróđri.

Bandaríkin fjármagna Nató ađ stćrstum hluta. Donald Trump kynnti í kosningabaráttunni ţá stefnu ađ bćta samskiptin viđ Rússland og draga úr framlögum til Nató. Um leiđ og hann rífur niđur heimsmynd kalda stríđsins skilur hann tvćr stofnanir ţess tímabils eftir á berangri: Nató og Evrópusambandiđ. 


mbl.is Segir ađ NATO sé úrelt stofnun
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Obama: misheppnađur eđa merkilegur forseti?

Í BBC fćr Obama ţá umsögn ađ ferill hans sé misheppnađur í alţjóđstjórnmálum. Ítarlegur ritdómur í New Republic, ţekktu málgagni frjálslyndra, tekur forsetatíđ Obama sem dćmi um mistök heillar kynslóđar. Obama er frjálslyndur raunsćismađur án tengsla viđ veruleikann.

Grimmdin gagnvart Obama stafar af sigurvegara kosninganna í nóvember. Donald Trump, segja gagnrýnendur, myndi ekki hafa sigrađ ef Obama hefđi stađiđ sig í stykkinu.

Ef Donald Trump reynist illa sem forseti mun Obama fá betri umsögn. Í stjórnmálum eru menn misheppnađir eđa merkilegir í samanburđi.


mbl.is Fyrstu skrefin í afnámi Obamacare
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Hitler, helförin og afneitunin

Ný bíómynd, Denial, fjallar um frćg réttarhöld um aldamótin ţar sem breski sagnfrćđingurinn David Irving tapađi máli gegn Deborah Lipstadt. Hún hafđi ásakađ Irving um ađ vera helfarar-afneitara.

Helfarar-afneitari er viđsjált hugtak. Ţröng merking ţess felur í sér ađ afneita verksmiđjumorđum á mörgum milljónum, ađ skipun Hitlers, í Auschwitz. Víđari merking hugtaksins er ađ helfarar-afneitari hafnar ţeirri sögulegu stađreynd ađ Ţjóđverjar skipulögđu fjöldamorđ á gyđingum í seinni heimsstyrjöld.

David Irving er helfarar-afneitari í fyrri merkingunni en um hann er talađ eins og hann afneiti međ öllu skipulögđum morđum nasista á gyđingum.

Irving tapađi Lipstadt-málinu, eigum sínum og orđstír sem sagnfrćđingur. En samkvćmt Guardian fćr Irving uppreisn ćru í netheimum. Hann býr vel í Skotlandi og keyrir á Rolls Royce.

Irving selur bćkur í bílförmum og er eftirsóttur fyrirlesari. Hann auglýsir fundarlaun upp á ţúsund pund fyrir ţann sem getur reitt fram sönnun um ađ Hitler hafi fyrirskipađ fjöldamorđ á gyđingum. Enginn hefur gefiđ sig fram. Eins og nćrri má geta er Irving ekki sáttur viđ hvernig hann er kynntur til sögunnar í Denial.

Irving hafnar verksmiđjumorđum í Auschwitz. En hann hafnar ekki skipulögđum fjöldamorđum nasista á gyđingum í seinni heimsstyrjöld. Í einum af fjölmörgum fyrirlestrum á Youtube talar hann ítarlega um skipulögđ fjöldamorđ á gyđingum. Hann býđur skođanaferđir á vettvang fjöldamorđanna í Póllandi, ţ.e. Treblinka, Sobibor, Belzec og Majdanek. Á ţessum slóđum voru tvćr til ţrjár milljónir gyđinga drepnar međ köldu blóđi. Lík ţeirra eru í fjöldagröfum.

Irving er sérstaklega hatađur fyrir ađ bera blak af Hitler. Irving segir engar sannanir fyrir ađild Hitlers ađ fjöldamorđum. Irving telur ađ Heinrich Himmler sé meginhöfundurinn ađ fjöldamorđunum.

Án höfuđpaurs eins og Hitler verđur helförin ekki lengur djöfullegt samsćri myrkrahöfđingjans, einstćtt í sögunni. En mađur verđur ekki afneitari sögulegra stađreynda ţótt mađur telji Hitler eins og hvern annan ţýskan stjórnmálamann. Sagnfrćđingurinn AJP Taylor sagđi fyrir meira en hálfri öld ađ Hitler, og hegđun hans, vćri ekki geđveiki eđa illskan uppmáluđ, heldur afhafnir ţýsks stjórnmálamanns í hefđbundinni pólitík og stríđsrekstri.

Sagnfrćđi er alltaf smituđ af pólitík. Viđ verđum ađ búa viđ ţá stađreynd.


Trump-Pútín fundur í Reykjavík og ímyndađur veruleiki

Bćđi Pútín og ţó sérstaklega Trump ţurfa söguleg augnablik til ađ sýnast ráđamenn í ćđra veldi. En ekki lélegur arfberi stóru Sovétríkjanna annars vegar og hins vegar götustrákur frá New York sem varđ forseti út á lygar í samfélagsmiđlum.

Međ stórveldafundi í Reykjavík fetuđu félagarnir í fótspor Ronald Reagan og Gorbatsjov, síđustu leiđtoga í tvískiptum heimi, sem funduđu hér 1986.

Fantasíur löghelga völd. Toppfundur í Reykjavík gagnađist ţeim báđum, Pútín og Trump, og gćti orđiđ ađ veruleika.


mbl.is „Fréttin er fantasía“
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Stjórnarráđiđ er ekki lénsveldi

Grunnt er á ţeirri hugsun ađ ráđherrar séu lénsherrar í umbođi kjördćma sinna. Svo er ekki. Stjórnarráđiđ starfar í ţágu ţjóđarinnar en ekki einstakra kjördćma.

Metnađur ţingmanna til ráđherradóms á ađ standa til ţess ađ ţjóna almannahag en ekki sérgreindum hagsmunum.

Páll Magnússon er tvisvar búinn ađ afneita formanni sínum vegna ráđherraskipunar. Metnađurinn er orđinn ađ frekju. Ef Páll getur ekki hamiđ sig í ţriđja sinn er hann kominn fram af brúninni.


mbl.is Páll segir Bjarna hafa gert mistök
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Sovétríkin, Rússland og mistök Nató-ríkja

Sovétríkin voru frá stofnun 1922 til endaloka 1991 útţensluríki. Međ kommúnisma sem hugmyndafrćđi stunduđu Sovétríkin áróđur fyrir breyttu ţjóđskipulagi í öllum ríkjum heims.

Kommúnistaflokkar í Evrópu og öđrum heimsálfum voru sjálfkrafa bandamenn Sovétríkjanna. Vestrćnar ţjóđir höfđu ríka ástćđu ađ óttast vofu kommúnismans. Á millistríđsárunum risu upp sterkir kommúnistaflokkar í Ţýskalandi, Frakklandi og Ítalíu. Eftir seinna stríđ stjórnuđu kommúnistar öllum ríkjum Austur-Evrópu međ Sovétríkin sem bakhjarl. Varsjárbandalagiđ stóđ grátt fyrir járnum andspćnis Nató, hernarđarbandalagi vestrćnna ríkja.

En Sovétríkin liđuđust í sundur 1991 og Varsjárbandalagiđ fór sömu leiđ. Međ endalokum Sovétríkjanna hvarf kommúnisminn sem hugmyndafrćđi í alţjóđasamskiptum. Vestrćnum ríkjum stendur engin ógn af ágengum valkosti viđ viđurkennt ţjóđskipulag.

Rússland, öflugasta ríki Sovétríkjanna, varđ óreiđu ađ bráđ eftir fall kommúnismans. Rússar náđu tökum á sinum málum um og upp úr aldamótunum. Á međan Rússland var veikt nýttu fyrrum bandamenn ţeirra sér tćkifćriđ og skiptu um liđ, fóru úr Varsjárbandalaginu yfir í hernađarbandandalag vestrćnna ríkja, Nató.

Rússar kvörtuđu undan ágengni vestrćnna ríkja sem í gegnum Evrópusambandiđ og Nató ţrengdu ađ öryggishagsmunum Rússlands. Nató herstöđvar eru á öllum vesturlandamćrum Rússlands.

Rússar máttu ţola innrásir frá vestrćnum ríkjum tvćr síđustu aldir, frá Frökkum á 19. öld og Ţjóđverjum á ţeirri tuttugustu. Ţeim er ekki um ţađ gefiđ ađ vera umkringdir vestrćnum herjum. Ţegar Nató, Bandaríkin og Evrópusambandiđ gerđu valdatilkall til Úkraínu fyrir tveim árum brugđust Rússar viđ og komu í veg fyrir ađ Úkraína, sem var hluti Sovétríkjann, yrđi enn eitt Nató-landiđ.

Í framhaldi settu Nató-ríkin viđskiptabann á Rússland.

Samantekiđ og rökrétt niđurstađa: Vestrćnum ríkjum stendur ekki ógn af Rússlandi. Samskipti viđ Rússa ćttu ađ byggja gagnkvćmri virđingu fyrir öryggishagsmunum.

 

 

 


mbl.is Refsiađgerđum mögulega aflétt
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Enn eitt RÚV-samsćriđ: falsfréttir frá Efstaleiti

RÚV bjó til samsćriskenningu um ađ skýrslu um aflandsreikninga hefđi veriđ stungiđ undir stól í fjármálaráđuneytinu. RÚV vélađi međ Stundinni ađ láta svo líta út sem ,,hvíttađ" hefđi veriđ dagsetningu skýrslunnar, ţ.e. hún fölsuđ. Í frétt 8. janúar segir RÚV:

Fréttastofa hefur fengiđ stađfest í dag ađ dagsetninguna hafi veriđ ađ finna á upprunalegri skýrslu starfshópsins.

Ađgerđafréttamönnum á Efstaleiti var í mun ađ búa til pólitíska ólgu vegna stjórnarmyndunarviđrćđna. Fréttastofan fjallađi sáralítiđ um efnisinnihald skýrslunnar, ađalatriđiđ var ađ koma höggi á Sjálfstćđisflokkinn og formann hans.

RÚV er orđin helsta miđstöđ falsfrétta á Íslandi.

 

 


mbl.is Enginn texti „hvíttađur“ í skýrslunni
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Nćsta síđa »

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband