Díselbílar drápu ekki risaeđlurnar, Katrín

Jörđin er um 4,5 milljarđa ára. Á ţeim tíma veltur á ýmsu međ loftslagiđ. Einu sinni voru pólarnir skógi vaxnir. Mađurinn kom hvergi nćrri. Viđ erum ađeins 200 ţúsund ára tegund. Vísindi sem kennd eru viđ Darwin segja okkur ađ tegundir verđa til og tortímast yfir laaaaangan tíma. Án loftslagsbreytinga hefđi mađurinn sennilega ekki komiđ fram.

Í tísku eru hjávísindi, kennd viđ loftslagsvá, sem tröllríđa húsum, einkum vinstrimanna og frjálslyndra. Í ţeim kređsum er yfirgengileg löngun í alţjóđalegt yfirvald sem á ađ kenna okkur ađ lifa á jörđinni. Einu sinni var ţađ marxismi, síđan kapítalísk alţjóđahyggja og núna dauđaangist vegna veđurfars er réttlćtir yfirţjóđlega valdbeitingu.

Heimsendaspámenn úr röđum vísindamanna eru fyrst og fremst tölvunördar sem búa til stćrđfrćđilíkön, hlađa inn í ţau forsendum og fá út endalok mannkyns. Mađur ţar ekki ađ kunna mikiđ í excel til ađ vita ađ rusl inn ţýđir sjálfkrafa rusl út.

Heimsendaspámenn kunna ekki svariđ viđ einföldustu spurningum um loftslag. Til dćmis: hver er ákjósanlegur lofthiti á jörđinni? Er ţađ međalhitinn sem var á rómverska hlýskeiđinu, eđa miđaldahlýskeiđinu 900 til 1300 eđa á litlu ísöld 1300 til 1900?

Nóbelsverđlaunahafinn Kary Mullis gćti veriđ kjósandi Vinstri grćnna. Hann rćđir í 14 mínútur um hjávísindi loftslagssinna og afgreiđir svona: ţetta er lélegur brandari.

 


mbl.is Víđtćkar breytingar í loftslagsmálum
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Stćrsta ekki-fréttin: um óheilindi

Stćrsta ekki-frétt vikunnar er skýrsla starfshóps um siđferđi í stjórnmálum. Skýrslan var kynnt međ blađamannafundi en fékk sáralitla umrćđu, sem er miđur. Ađalhöfundur skýrslunnar, Jón Ólafsson, er menntađur í heimspeki og sagnfrćđi og tekiđ ţátt í stjórnmálaumrćđu, einkum á vinstri vćng stjórnmálanna.

Jón gerđi heilindi, eđa skort á ţeim, miđlćg í kynningunni, sbr. fyrirsögn á frétt mbl.is: Hćgt gengiđ ađ tryggja heilindi.

Heilindi verđa til - eđa tapast - í stjórnmálamenningunni, sem er, ţegar ađ er gćtt, tvístofna. Í fyrsta lagi stjórnmálamenn og viđhengi ţeirra, s.s. ađstođarmenn ráđherra, starfsmenn flokka, félagar í stjórnmálasamtökum. Í öđru lagi ţeir sem taka til máls um stjórnmál; fjölmiđlamenn, bloggarar, virkir i athugasemdum, höfundar skilabođa á samfélagsmiđlum. Seinni hópinn má kalla álitsgjafa.

Viđ höfum sem sagt tvo hópa sem móta stjórnmálamenninguna. Stjórnmálamenn og viđhengi ţeirra annars vegar og hins vegar álitsgjafa.

Jón Ólafsson og flestir sem taka til máls um siđferđi í stjórnmálum láta eins og stjórnmálamenn séu einir um ábyrgđina á heilindum í stjórnmálum. Ţađ er grundvallarmisskilningur, bćđi á stjórnmálum og heilindum. Ţótt stjórnmálastéttin yrđi í einu vetfangi frómari en móđir Theresa yrđu heilindi engu meiri ef álitsgjafar stjórnmálanna tćkju ekki til í eigin ranni.

Hömluleysi, í bókstaflegum skilningi, einkennir umrćđu álitsgjafanna. Fyrir daga netmiđlunar voru hömlur á hvađ hćgt var ađ segja á opinberum vettvangi. Hversdags-Jón, sem hvorki var tengdur stjórnmálum né fjölmiđlum, átti ađeins um tvo kosti ađ velja í opinberri umrćđu. Hann gat mćtt á fund og komiđ áhugamálum sínum á framfćri eđ skrifađ grein eđa lesendabréf og beđiđ dagblađ eđa tímarit um birtingu. Ţađ voru sem sagt hömlur á ađild fólks ađ almannarými umrćđunnar.

Samfélagsmiđlar gjörbreyttu opinberri umrćđu. Allir geta tekiđ ţátt, orđiđ fjölmiđill í almennum skilningi orđsins. Dagblöđ, ljósvakamiđlar og tímarit, sem áđur voru hliđarverđir umrćđunnar, fylgdu í humátt eftir og urđu hömlulausir, fóru í samkeppni viđ blogg, fésbókarfćrslur og tíst. Stór hluti frétta hefđbundinna fjölmiđla er samtíningur úr samfélagsmiđlum.

Eyru fýsir illt ađ heyra, segir gamalt orđtak. Ţađ ţarf ekki ađ fjölyrđa um áhrif samfélagsmiđla  á heilindi í stjórnmálum. Umrćđa um siđferđi í stjórnmálum, sem ađeins tekur til stjórnmálastéttarinnar, er eins og samtal um stafsetningu án orđa.


mbl.is Hćgt gengiđ ađ tryggja heilindi
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Vinstrimenn banna bjargvćtt Evrópu

Innanríkisráđherra Ítaliu kallar hann bjargvćtt Evrópu. Mađurinn er bandarískur og er ţakkađ ađ Trump sigrađi í forsetakosningunum fyrir tveim árum. Hćgrimenn í Evrópu leita til hans í sókn sinni til valda. Vinstrimenn vilja banna hann frá opinberum vettvangi; engin fjölmiđlaumfjöllun - ţöggun.

Mađurinn heitir Steve Bannon. Vinstriútgáfan Guardian segir hugmyndin hans hćttulegar og réttlćtir ţar međ fjölmiđlabann á Bannon. Kvikmyndagerđarmađur er úthrópađur sem svikari fyrir ađ setja saman rćmu um fyrrum hugmyndafrćđing Trump. Tímaritiđ New Yorkar fékk á sig áhlaup er ţađ hugđist taka viđ hann viđtal.

Nú vita allir ađ enginn einn mađur bjargar heimsálfu, jafnvel ekki ţjóđríki. (Ok, Sigmundur Davíđ fór langt međ ađ vera bjargvćttur Íslands, en látum ţađ liggja milli hluta). Bannon bjargar ekki Evrópu fremur en Trump Bandaríkjunum. Svona ţegar kurlin koma öll til grafar. Báđir eru ţeir engu ađ síđur holdtekjur breytinga í stjórnmálum. Ţó ekki meiri en svo ađ hvorugur bođar byltingu ríkjandi ţjóđskipulags. Trump er ekki Lenín,  Bannon enginn Trotský.

Áhugaverđast í ţessari umrćđu er hve vinstrimönnum er ósárt um tjáningarfrelsiđ. Á síđustu öld mátti reiđa sig vinstrimenn sem málssvara grundvöll mannréttinda; ađ fá ađ tala. Ekki lengur. Vinstrimenn eru stoltir ritskođendur frjálsrar orđrćđu. Rökin eru ţau ađ sumar hugmyndir eru of hćttulegar til ađ ţćr megi rćđa.

Ţeir sem óttast hugmyndir óttast bćđi sannleikann og lýđrćđislega málamiđlun. Hvorugt fćst án umrćđu. Bjargvćttur Evrópu er ekki Ameríkani heldur frjáls orđrćđa.

 


Bloggfćrslur 9. september 2018

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband