Mašurinn: nįttśruval eša erfšafręšitilraun?

Elsti forfašir mannsins er nś sagšur 7.2 milljónir įra. Tegundin sjįlf, homo sapiens, er samkvęmt yngstu upplżsingum um 300 žśsund įra.

Į feršalagi forfešranna fram til homo sapiens er kynblöndun. Haft er fyrir satt aš neandertalsmenn og homo sapiens deili erfšavķsum sem felur ķ sér aš eldri śtgįfur af žessum tegundum hafi blóšblandast. Blóšblöndun enn eldri forfešra er lķkleg.

Samkvęmt nįttśrvalskenningunni, žar sem Darwin er ašalhöfundur, er lķffręšileg žróun samspil erfšažįtta og umhverfis. Žęr lķfverur komast af og fjölga sér sem bśa yfir bestu ašlögunarhęfni.

Ef einhver hlekkurinn į milli homo sapiens og elsta forföšur, žess sem er 7.2 milljónir įra, varš til vegna mešvitašrar tilrauna einstaklinga af ólķkum tegundum aš eignast afkvęmi litur mįliš nokkuš öšruvķsi śt. Ekki vęru lengur blind nįttśruöfl aš verki heldur formannlegur įsetningur.

Lykilhugtakiš hér er mešvitund. Hvenęr drepur mašur mann og hvenęr ekki? spyr Jón Hreggvišsson ķ Ķslandsklukkunni. Hvenęr veršur til mešvitund?

 


mbl.is Steingervingar breyta sögu okkar
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Sósķalisti meš byssu

Stušningsmašur sósķalistans Bernie Sanders tók hatursoršręšu vinstrimanna bókstaflega. Vopnašur byssu lagši hann hönd į plóginn viš aš śtrżma hęgrimönnum.

En lķkt og hugmyndafręšin er ómarkviss tókst skjįlfhentum sósķalistanum ekki aš myrša  pólitķska andstęšinga, žótt nokkrir sęršust.

Sósķalistar bošušu einu sinni vopnaša byltingu. Upp į sķškastiš eru žeir oršnir herskįrri ķ oršfęri en löngum įšur. Kannski aš sį skjįlfhenti sé bošberi nżrra tķma.

 

 


mbl.is „Var aš reyna aš drepa fólk“
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Vķkingar, vopn og sķšasta feršalagiš

Ķsland var numiš į tķma vopnaskaks vķkingaaldar sem hefš er fyrir aš tķmasetja 793 til 1066. Öld vķkinganna hófst žó fyrr, ķ sveitasamfélögum norręnna manna sem lęršu vopnaburš til aš verjast nįgrönnum en nżttu sķšar žį kunnįttu, įsamt skipasmķši og siglingafręšum, til aš leggja undir sig byggšir og óbyggšir ķ Evrópu og jafnvel Amerķku.

Bįtskumlin ķ Eyjafirši eru upphaf sķšasta feršalags vķkingaaldarmanna. Bįturinn flytur žį til nżrra heimkynna og sveršiš er til taks ef kemur til ófrišar. Hundi er lógaš til aš hśsbóndinn verši ekki įn förunautar.

Vķkingar fęršu samtķma sinn ekki ķ letur. Elstu ritheimildir um menningu žeirra eru kristnar. Tilraunir seinni tķma aš skilja samtķma vķkinganna eru žessu marki brenndar.

Viš žykjumst vita aš Ķsland var óbyggt, eša žvķ sem nęst, žegar norręnir menn tóku sér bśsetu į nķundu og tķundu öld. Ófrišurinn į Ķslandi var žar af leišandi milli vķkinganna sjįlfra en ekki viš sameiginlegan óvin.

Bįtskumlin ķ Eyjafirši geyma ekki plóg heldur sverš. Žaš gefur til kynna aš fyrstu ķslensku bęndurnir voru tengdari strķšsmenningu vķkinga en braušstritinu.


mbl.is „Žetta er óvanalegt“
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Bloggfęrslur 15. jśnķ 2017

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband