Leištogar og hįlfvitar

Leištogar verša žeir sem best rękta samband sitt viš hįlfvitana. Leištogi er įvallt tvöfaldur ķ rošinu. Ķ einn staš er hann handhafi sannleika af trśar-, hugmyndafręši- eša vķsindalegum toga en ķ annan staš stendur leištoginn jafnfętis hįlfvitunum, er einn af žeim.

Tvöfeldni leištoganna sést best af sögulegum dęmum. Höfšingjar žjóšveldisaldar voru gošar, hofprestar ķ heišni en kirkjugošar eftir kristnitökuna. Gošarnir tślkušu almęttiš į lķkan hįtt og stjórnmįlamenn samtķmans ,,vķsindi" um manngert vešur. En jafnframt voru gošarnir bęndur og deildu sem slķkir kjörum annarra bęnda. Samtķmaleištogar žykjast jafnan deila įhyggjum almennings af kjörum sķnum. Minna žó ķ seinni tķš enda skiptir meira mįli nś en įšur aš vera innvķgšur ķ launhelgun vķsindalegs rķkisvalds.

Oršiš hįlfviti er hér notaš ķ bókstaflegri merkingu, sį sem notar ašeins hįlft vitiš. Forn-Grikkir vissu sem er aš mašurinn žarf allt sitt vit til aš standa undir nafni. Hesķodos skrifaši um 700 įrum fyrir okkar tķmatal:

Einskins nżtur er sį sem hvorki aš nokkru hyggur né viš eyru leggur og ķgrundar annarra męli.

Nżtur mašur notar allt sitt vit, einskins nżtur ekkert en hįlfvitinn helftina.

Ef allir nżttu skynsemina og beittu gagnrżnni hugsun į menn og mįlefni vęru hvorki leištogar né hįlfvitar. Žaš rķkti jafnręši. 

Pįll Skślason velti fyrir sér hvers vegna gagnrżnin hugsun er ekki almenn. Nišurstaša Pįls er aš mašurinn sé brigšulli en svo aš hann sé ķ fęrum aš iška žann efa sem gagnrżnin hugsun krefst. Žrjóska, kennivald og fordómar eru manneskjunni nęrtękar leišir aš nišurstöšu, ekki sķšur en gagnrżnin hugsun.

Ef žaš er svo, sem Pįll Skślason segir, hvaš er til rįša?

Til dęmis aš vekja athygli į afleišingunum. Hér meš er žaš gert: engir leištogar įn hįlfvita. Og žvķ verri eru leištogarnir sem hįlfvitahįtturinn er meiri.

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Ragnhildur Kolka

Įgętis nestisbiti inn ķ helgina.

Ragnhildur Kolka, 14.9.2019 kl. 10:45

2 Smįmynd: Halldór Jónsson

Og hįlvitagangrinn felst ekki hvaš sķst ķ fuglsminninu sem viš sżnum leištogunum. Viš veršum alveg bśin aš gleyma 3.orkupakkanum viš nęsta prófkjör

Halldór Jónsson, 14.9.2019 kl. 10:47

3 Smįmynd: Žórarinn Magnśsson

"Einskins nżtur er sį sem hvorki aš nokkru hyggur né viš eyru leggur og ķgrundar annarra męli."

Sęll, Pįll!

Hver į žessa snilldar žżšingu?

Žórarinn Magnśsson, 14.9.2019 kl. 14:34

4 Smįmynd: Pįll Vilhjįlmsson

Sęll Žórarinn, ég tók žetta upp śr Sišfręši Nķkomakkosar eftir Aristoteles ķ žżšingu Svavars Hrafns Svavarssonar.

Pįll Vilhjįlmsson, 14.9.2019 kl. 15:06

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband