Ţjóđin ekki lengur háđ einu flugfélagi

Flugleiđir, nú Icelandair, var ţjóđarflugfélag. Ef starfsemi félagsins lamađist vegna verkfalla komu óđra fram kröfur um lögbann.

Ekki lengur. Ef starfsmenn og stjórnendur Icelandair kunna ekki fótum sínum forráđ í kjaramálum er ţađ ţeirra mál, ekki ţjóđarinnar.

Gott hjá Sigurđi Inga ađ koma skýrum skilabođum áleiđis um ađ ríkisvaldiđ bjargi ekki ţessu flugfélagi frá sjálfsskađa.


mbl.is Lög á deiluna koma ekki til greina
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Baráttan um lífeyrissjóđina

Vöxtur lífeyrissjóđanna síđustu ár og áratugi er birtir okkur eina mynd af ríkidćmi ţjóđarinnar. Upphafleg voru lífeyrissjóđir alfariđ samtryggingarsjóđir.

Einn fyrir alla og allir fyrir einn ţýddi t.d. ađ ungur launţegi sem var fyrir vinnuslysi fékk greiđslu úr sínum sjóđi út ćvina án ţess ađ borga nema brotabrot af ţeirri fjárhćđ í iđngjöld. Ađ sama skapi fékk bú einhleyps og barnlauss launţega ekki krónu í lífeyri hrykki hann upp af fyrir lífeyristökualdur. Ţetta er eđli samtryggingar.

Samhliđa samtryggingunni greiđa launţegar í séreignasjóđi í auknum mćli. Séreignin er viđbót viđ samtrygginguna og myndar sjálfstćđa eign.

Valfrelsi launţega til ađ velja hvert séreignasparnađurinn fer minnir á ađ í lífeyrissjóđakerfinu eru geysimiklir peningar. Hagsmunaađilum er ekki sama um hvernig á málum er haldiđ.

Almennt hefur lífeyrissjóđakerfiđ stađiđ sig vel. Sumar ákvarđanir um fjárfestingar og rekstur orka tvímćlis, ekki síst ţćr sem voru teknar í algleymi útrásar, en í megindráttum virkar fyrirkomulagiđ. Eftir hrun voru lífeyrissjóđirnir kjölfesta í fjárfestingum sem skipti máli.

Vonandi ber mönnum gćfa til ađ finna skynsamlega og sanngjarna niđurstöđu um séreignasparnađinn.


mbl.is Tryggir valfrelsi launţega
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Veđriđ frá í gćr er óafturkrćft

Veđur er flókiđ fyrirbćri. Áreiđanlegar veđurspár eru ađeins gerđar til nokkurra daga. Ef veđurfar vćri fyrirsjáanlegt ćttum viđ ađ eiga ađgang ađ veđurspám til nokkurra vikna eđa mánađa.

En ţađ er einfalt ađ hrćđa fólk, hvort sem notast er viđ trúarleg eđa veđurfarsleg hindurvitni um ađ jörđin sé á leiđinni til helvítis.

Veđurfar á jörđinni tekur breytingum, bćđi til skemmri og lengri tíma. Á dögum rómversku keisaranna var hlýskeiđ, sem ágćtt vćri ađ fá á ný, segja sumir. Annađ hlýtt tímabil var á miđöldum. Á ţeim tíma stunduđu norrćnir menn landbúnađ á Grćnlandi. Litla ísöld batt endi á tilvist afkomenda ţeirra feđga Eiríks og Leifs á heimsins stćrstu eyju.

Ţrátt fyrir ađ viđurkennt sé ađ veđurfar breytist, alveg sama hvađ mađurinn gerir, dynur á okkur síbylja um manngert veđur.

Ţegar vísindamenn rćđa sín á milli er sannfćringin um manngert veđurfar ekki jafn sterk og af er látiđ. Loftslagsvísindamađurinn Judith Curry gefur innsýn í ţá umrćđu.

Á miđöldum var ţađ kaţólska kirkjan sem veitti fullvissu um yfirvofandi dómsdag. Hákirkja alţjóđasinna er í sama hlutverki í dag. Í báđum tilvikum eru efasemdarmenn gagnrýndir fyrir villutrú. En veđriđ breytist frá degi til dags og öld frá öld.

 


mbl.is Bráđnun á norđurheimskautinu óafturkrćf'?
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Háskóli Íslands verđur kvennaskóli

,,Ljóst er ađ konur eru í miklum meirihluta nemenda í háskólum og ef fram heldur sem horfir stefnir allt í ţađ ađ skilgreina megi háskóla á Íslandi sem kvennaskóla."

Tilvitnunin hér ađ ofan er fengin úr grein Arnfríđar Ađalsteinsdóttur og birtist á heimasíđu Jafnréttisstofu.

Ţegar greinin er skrifuđ, fyrir fjórum árum, er kynjahlutfalliđ í Háskóla Íslands ţannig ađ 66 prósent nemenda er konur en 34 prósent karlar. Í dag eru hlutföllin líklega 70/30 konum í vil.

Hefur Háskóli Íslands áhyggjur? Nei, en HÍ er međ áhyggjur ađ kvenkyns kennarar viđ skólann safni ekki nógu mörgum rannsóknastigum og eru ţví ekki jafnsettar í launum miđađ viđ karlkennara.

HÍ er međ forgangsröđina á hreinu.

 


mbl.is Stokka ţarf framgangskerfiđ upp
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Hvađ gerđist á heimili Ragnars Ţórs formanns KÍ?

Ţegar Ragnar Ţór Pétursson var grunnskólakennari á Tálknafirđi fékk hann heim til sín börn úr skólanum. Eitt barnanna var nafni Ragnars Ţórs sem heitir Ragnar Ţór Marinósson. Ţessi nemandi kćrđi kennarann fyrir kynferđisbrot til lögreglu 7. janúar 2014.

Ragnar Ţór kennari er nýkjörinn formađur Kennarasambands Íslands, KÍ. Í frétt á visir.is segist Ragnar Ţór kennari ţekkja nemandann:

„Ég man alveg eftir ţessum dreng, ţáverandi kćrastan mín kenndi honum og ég kenndi bróđur hans.“

Ragnar Ţór kennari kveđst sem sagt muna eftir nemandanum, Ragnari Ţór Marinóssyni, en harđneitar ađ hafa átt viđ hann nokkur samskipti. Í sama viđtali á visir.is segir kennarinn:

„Ég bjó ekkert einn á ţessu heimili. Ég held ađ ţessi Ragnar hafi einu sinni komiđ inn á heimiliđ međ hóp af krökkum,“ segir Ragnar Ţór. Hann ţverekur fyrir ađ hafa sýnt Ragga eitthvađ í tölvu á heimilinu.

En kćra Ragnars Ţórs nemanda, sem alltaf er kallađur Raggi, er ađ kennarinn, Ragnar Ţór Pétursson, hafi sýnt honum klámefni í tölvu.

Hvernig stendur á ţví ađ Ragnar Ţór Pétursson muni vel eftir Ragnari Ţór Marinóssyni, sem hann kenndi ekki og kom ađeins ,,einu sinni" inn á heimili kennarans? Ţessir atburđir gerđust fyrir 20 árum. Augljóst er ađ samskipti ţeirra nafna voru meiri en Ragnar Ţór kennari vill vera láta. Annars hefđi hann ekki munađ eftir nemandanum.

Fjölskylda Ragnars Ţórs Marinóssonar birti yfirlýsingu í gćr ţar sem málsvörn Ragnars Ţórs Péturssonar er mótmćlt. Í yfirlýsingunni segir m.a.:

Viđ vitum um tvo ađra einstaklinga sem muna glögglega eftir ţví ađ hafa veriđ einir heima hjá kennaranum. Auk ţess hafa nokkrir ungir menn, sem eru á sama aldri og Raggi, sagt okkur frá ţví ađ ţeir hafi veriđ nokkrir saman heima hjá Ragnari Ţór Péturssyni.

Samkvćmt ţessu naut Ragnar Ţór samvista međ börnum heima hjá sér. Almennt tíđkast ekki ađ kennarar taki börn heim til sín. Og ţađ veit Ragnar Ţór Pétursson manna best. Hann skrifar ţetta í athugasemd viđ yfirlýsingu fjölskyldu Ragnars Ţórs Marinóssonar:

Ţá hef ég aldrei bođiđ nemendum í heimsóknir til mín. Ég man ađ hópur nemenda ţáverandi sambýliskonu minnar kom í heimsókn til hennar. Ég man eftir einum nemanda mínum sem kom og gaf mér kveđjugjöf skömmu áđur en ég flutti. Og ţegar ég talađi viđ ţáverandi sambýliskonu mína mundi hún eftir einum öđrum nemanda sem heimsótti hana. Ţađ má vel vera ađ einhverjir hafi bankađ upp á – en ţađ var aldrei í mínu bođi og ég sýndi ţeim svo sannarlega ekki klám eđa vonda framkomu.(undirstrikun pv)

Hversu líklegt er ađ nemendur Ragnars Ţórs ,,hafi bankađ upp á" hjá honum?

Í ljósi ţess ađ málsvörn Ragnars Ţórs Péturssonar stenst ekki skođun, eins og áđur hefur veriđ rakiđ, er ólíklegt ađ hann segi allan sannleikann um hvađ gerđist á heimili hans er ţangađ komu grunnskólabörn, ţar á međal Ragnar Ţór Marinósson.


Íslenskir ţrćlar og rétttrúnađurinn

Líklega eru síđustu ţrćlarnir sem spókuđu sig á Íslandi ţeir sem keyptir voru tilbaka úr Barbaríinu árin eftir Tyrkjarániđ 1627. Ţar áđur, á landnámsöld, voru keltneskir ţrćlar og ambáttir á ísland.

Ţrćlahald var aldrei afnumiđ formlega á Íslandi, svo vitađ sé, ţađ dó einfaldlega út.

Ţví er ţessi saga rifjuđ upp ađ á DV segir frá tilfinningauppnámi vegna kennsluefnis um ţrćla. Af fréttinni má ráđa ađ pólitískur rétttrúnađur banni sögulega umrćđu um hvíta ţrćla. Ţađ er vandlifađ.


Hćgari hagvöxtur veit á stöđugleika

Hagvöxtur yfir 4-5 prósent er óhollur, nema ţegar hagkerfiđ jafnar sig eftir hrun. Undir venjulegum kringumstćđum er ćskilegur hagvöxtur 2-3 prósent. Viđ ţćr kringumstćđur skapast stöđugleiki.

Hér hćgir á hagvextinum á réttum tíma. Á vinnumarkađi fer fram uppgjör eftir áramót sem yrđi erfiđara í blússandi hagvexti. Iđulega er reynt ađ taka sér launahćkkanir út á framtíđarverđmćti. Ţegar hagkerfiđ hćgir á sér dregur ţađ úr spennu á vinnumarkađi og raunsći kemur í stađ skýjaborga.

Minni hagvöxtur kallar einnig á meiri forsjálni í ríkisrekstri. Sem veitir ekki af eftir bruđlyfirlýsingar úr kosningabaráttunni í október.


mbl.is Verulega ađ hćgjast á hagvexti
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Óvinaímyndir í stjórnmálum - ţrjár kynslóđir hverfa

Stjórnmál ţrífast á alhćfingum. Óvinaímyndir eru sterkustu alhćfingarnar. Á dögum fjórflokksins voru alhćfingarnar t.d. ţessar: Sjálfstćđisflokkurinn - auđvaldiđ; Framsókn - sveitavargurinn; Alţýđuflokkurinn - lýđskrumarar; Alţýđubandalagiđ - kommúnistar.

Eftir hrun voru óvinaímyndir sóttar međ samlíkingum stjórnmálaflokka viđ öfgarnar sem leiddu til gjaldţrota bankanna. Spilling var lykilhugtak. Heilir stjórnmálaflokkar gerđu út á ţau miđ ađ ,,tćkla spillinguna" sem allir hinir voru á kafi í.

Annađ ţema eftirhrunsins var ,,ónýta Ísland." Samfylkingin ţóttist standa fyrir ,,Nýja Ísland" og vildi farga heilagri ţrenningu; krónunni, fullveldinu og stjórnarskránni. Andstćđingarnir voru samkvćmt ţessari orđrćđu morkiđ og spillt gamla Ísland.

Öfgar eftirhrunsins leiddu til timburmanna, samanber umrćđuna um eineltiđ gagnvart einstaklingum međ umsátri heimili ţeirra, og flokkunum fjölgađi. Óvinaímyndir urđu óljósari og erfiđara ađ nota ţćr til pólitísks ávinnings.

Ný ríkisstjórn gömlu erfđaóvinanna  úr fjórflokknum kippir fótunum undan ţrem kynslóđum óvinaímynda, tveim frá fyrir hrun og einni eftir.

Eđli málsins samkvćmt reynir stjórnarandstađan á hverjum tíma ađ draga upp sterkustu alhćfinguna, skýrustu óvinaímyndina. Ţađ auđveldar ekki verkefniđ ađ stjórnarandstöđuna skipa jafn ólíkir menn eins og Logi Einarsson formađur Samfylkingar og Sigmundur Davíđ formađur Miđflokksins.


mbl.is Stjórnarandstađan svarar í dag
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Ísrael er fullvalda ríki - höfuđborgin er Jerúsalem

Arabar og vinstrimenn á vesturlöndum vilja ekki skilja ađ Ísrael er fullvalda ríki. En fullvalda ríki ákveđa sjálf hver sé höfuđborgin innan sinna landamćra.

Ástćđur skilningsleysisins eru margvíslegar. Ein ţeirra er gyđingahatur.

Forsćtisráđherra Íslands lýsti yfir vonbrigđum međ ákvörđun Trump um ađ viđurkenna Jerúsalem sem höfuđborg Ísrael. Ţađ er ekki í fyrsta sinn sem forsćtisráđherra er skilningssljór á fullveldiđ.


mbl.is Segja ákvörđun Trumps skapa glundrođa
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Upphaf ríkidćmis er hugvit

Fyrstu ríku einstaklingarnir í sögu mannkyns voru ţeir sem nýttu sér hesta og uxa til ađ plćgja jörđina, samkvćmt grein í Nature. Hugvitiđ skilađi meiri uppskeru. Ţar međ urđu sumir efnađir en ađrir ráku lesta, urđu hlutfallslega fátćkir.

Landbúnađarbyltingin hófst ţegar síđustu ísöld lauk, fyrir 10 - 12 ţúsund árum. Áđur stundađi mađurinn veiđar og söfnun og hafđi ekki fasta búsetu. Föst búseta ţýddi sáning í akur og tamningu húsdýra. Ásamt eignarhaldi á jörđ.

Vísindamennirnir, sem skrifuđu greinina í Nature, notuđu stćrđ heimila sem mćlikvarđa á ríkidćmi og rannsökuđu 62 samfélög í Evrópu, Asíu og Norđur-Ameríku. Efnahagslegt jafnrćđi var mćlt međ Gini-stuđlinum. 0 á Gini ţýđir ekkert ójafnfrćđi en samfélag ţar stuđullinn er 1 felur í sér ađ einn einstaklingur eigi allar efnahagslegar bjargir.

Gini-stuđullinn fyrir fornsamfélögin var 0,35. Til samanburđar er stuđullinn 0,8 fyrir Bandaríkin i dag.

Ríkidćmiđ á fornsögulegum tímum var ólíkt milli heimshluta. Í Norđur-Ameríku voru er stór húsdýr, eins og hestar og uxar. Ţar af leiddi ađ enginn gat orđiđ ríkur ađ beita ţeim fyrir plóg.

Tilgátan um ađ hugvitiđ geri menn ríka, og stuđli í leiđinni ađ efnahagslegu ójafnrćđi, rímar viđ ađstćđur í samtímanum. Menn verđa enn ríkir á hugviti.


« Fyrri síđa | Nćsta síđa »

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband