Gréta og innrásin frá Mars

Áriđ 1938 missti um ein milljón Bandaríkjamann vitiđ um stund og flýđi í ofbođi undan innrásarher frá Mars, sem lenti á ökrum viđ New Jersey samkvćmt útvarpsleikriti Orson Wells er flutt var eins og fréttatími í beinni útsendingu.

Stundarbrjálćđiđ 1938 var framkallađ međ nýrri tćkni í fjölmiđlum, útvarpinu. Beggja vegna Atlantsála gerđu menn tilraunir međ áhrifamátt tćkninnar til múgsefjunar, m.a. austurrískur liđţjálfi úr ţrotabúi ţýska keisarahersins.

Nćr allir mćlikvarđar sýna heimsbyggđina á framfarabraut m.t.t. efnahagslegrar velmegunar, menntunar, jafnréttis og lífsgćđa. Engu ađ síđur setja Sameinuđu ţjóđirnar á sviđ hamfaraleikrit ţar sem ung sćnsk stúlka í tilfinningalegu uppnámi er í ađalhlutverki. Viđ deyjum öll, segir Gréta, nema eitthvađ verđi gert, STRAX.

Áhrif innrásarinnar frá Mars sýndu skynlausan ótta og botnlausa trú á hamfarabođskap. Manngerđar hamfarir hófust ári seinna, 1. september 1939. 

Blessunin hún Gréta vill vel. En hún er leiksoppur, fjölmiđlatćkni annars vegar og hins vegar pólitískra afla sem stefna ađ yfirţjóđlegu valdi í nafni vísinda um manngert veđurfar. Viđ höfum heyrt ţetta áđur. Tilfinningaţrungnar rćđur um réttlćti annars bíđi okkar ragnarök.

Í menningunni er eftirspurn eftir byltingu. Vesturlönd eru ofalin af velmegun í áratugi og fólk er til í hressilegan hvell. Líkt og sumariđ 1914 ţegar unga menn dreymdi um skemmtilegt skátastríđ í nokkrar vikur. En fjögur löng ár dóu ţeir í milljónavís innan um spikfeitar rottur og stríđaldar lýs í drullusvađi vesturvígstöđvanna.

Dómgreindin sem tapađist sumariđ 1914 náđi ekki áttum fyrr en ađ loknum tveim heimsstríđum. Kerfiđ, sem ţá var sett saman, og Sameinuđu ţjóđirnar eru hluti af, syngur sitt síđasta ţessi árin.

Gréta og glóparnir í kringum hana munu ekki skipta sköpum. Leikritiđ í New York í september 2019 er tilbúiđ drama eins og útsending Wells fyrir rúmum 80 árum. Aftur er ástćđa til ađ hafa áhyggjur af hve auđvelt er ađ fá fólk til ađ trúa skáldskap um heim á heljarţröm. Á bakviđ glittir í dauđalöngun sem óprúttnir eru vísir ađ virkja.


mbl.is Heimurinn „í djúpri loftslagsholu“
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Sjálfskaparvíti Sjálfstćđisflokksins

Í orkupakkamálinu hagađi Sjálfstćđisflokkurinn sér eins og kerfisflokkur hallur undir Evrópusambandiđ. Forđum var flokkurinn breiđfylking borgaralegra afla.

Af ástćđum, sem enn hafa ekki fengist skýrđar, umpólađist formađur Sjálfstćđisflokksins frá ţví ađ vera andstćđingar orkupakka 3 yfir í ađ styđja ađild Íslands ađ orkusambandi ESB.

Kerfisflokkar vinna bakviđ luktar dyr. En ţađ er lítil eftirspurn eftir slíkum flokkum enda stutt síđan heilt kerfi, fjármálakerfiđ, hrundi - á vakt Sjálfstćđisflokksins. 

Orkumál eru fullveldismál. Ţađ varđ morgunljóst snemma í umrćđunni um 3OP. En kerfisfólkiđ í forystunni hlustađi ekki. Afleiđingin blasir viđ, 18,3% fylgi.


mbl.is Fylgi Sjálfstćđisflokksins 18,3%
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Menntun viđskila viđ skólagöngu og laun

Til skamms tíma var fylgni milli skólagöngu. Almennt gátu nemendur vćnst hćrri launa eftir ţví sem ţeir sátu lengur á skólabekk, ţó ekki eilífđarstúdentar.

Hér í landi launajafnađar var ţessi fylgnin ekki jafn sterk og víđa á vesturlöndum. Viđkvćđiđ varđ ađ fólk međ langa skólagöngu ađ baki ćtti kost á áhugaverđari störfum en lítt skólagengiđ. Á seinni árum ber ţó nýrra viđ; háskólafólk menntar sig í auknum mćli til atvinnuleysis.

Huggun harmi gegn er ađ menntun er annađ og meira en skólaganga. 

Lćrdómurinn fyrir ungt fólk er ađ velja sér skólagöngu m.t.t. löngunar í menntun en ekki launakjör. Sönn menntun er sjálfsnám, sem verđur ekki stundađ međ árangri án áhuga. 


mbl.is Störf framtíđarinnar kalla á breytta nálgun
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Trú, von og manngert veđur

„Af hverju ćtti hann [Trump] ađ vilja hitta mig; tán­ing og lofts­lagsađgerđasinna, ţegar hann trú­ir ekki á vís­ind­in sem búa ađ baki?“ er haft eftir Grétu Thun­berg.

Ţađ er hćgt ađ setja mćlistiku á vísindi, ekki á trúarbrögđ. Loftslagsvísindamađurinn John Christy mćldi spár IPCC, stofnunar Sameinuđu ţjóđanna sem gefur út skýrslur um loftslagsmál, og komst ađ ţeirri niđurstöđu ađ spárnar stóđust ekki raunmćlingar.

Spálíkön IPCC spáđu ţrisvar sinnum meiri hlýnun en raunmćlingar sýndu. Ef allt vćri međ felldu yrđi ekki tekiđ mark á stofnun eins og IPCC. En vegna Grétu og fullorđinna samverkamanna hennar eru falsspár IPCC gerđar ađ trúarbrögđum.

Vísindi eru ađferđ til ađ skilja heiminn. Trúarbrögđ eru til ađ breyta heiminum. Hugur Grétu og samverkmanna stendur til ađ ţvinga á heimsbyggđina trú á manngert veđur. Ef ţeim tekst ćtlunarverk sitt byrja hörmungarnar fyrir alvöru.


mbl.is „Af hverju ćtti Trump ađ vilja hitta mig?“
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Bloggfćrslur 23. september 2019

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband