Danir íhuguđu ađ selja Ísland, síđast 1864

Danakonungur reyndi ađ selja Ísland, eins og Hannes Hólmsteinn rekur, árin 1518, 1524 og 1535 til Hinriks VIII Englandskonungs. Hansakaupmönnum var bođiđ Ísland 1645. Dönsk stjórnvöld létu ekki ţar stađar numiđ.

Eftir ađ Danakonungar létu af einveldi um miđja 19. öld stríddu dönsk stjórnvöld viđ ţýsk um hvar landamćri Danmerkur og ţýska ríkisins, sem ţá var í mótun, ćttu ađ liggja. Hertogadćmin Slésvík og Holstein eru umdeildu landamćrahéruđin.

Stríđiđ 1864, sem samnefnd sjónvarpsţáttarröđ var gerđ um, snerist um landamćrin. Danir töpuđu og urđu ađ leita friđarsamninga. Í bók sagnfrćđingsins Tom Buk-Swienty, Dommedag Als, segir ađ danski forsćtisráđherrann, Blumhe, hafi viljađ bjóđa Ísland í skiptum fyrir ,,smávegis af slésvískri jörđ." Á máli Dana: 

Hvor stor desperationen var efter blot at vinde en smule af Slesvigs jord, fremgik af, at Bluhme pĺ en af statsrĺdsmöderne foreslog, at danskerne byttede Island for et stykke af det nordlige Slesvig. (Dýpt örvćntingarinnar um ađ fá til tilbaka smávegis af slésvískri jörđ sést á ţví ađ Bluhme lagđi til á einum ríkisráđsfundi ađ Danir skiptu á Íslandi og hluta af Norđur-Slésvík). (Dommedag Als, 370).

Tillagan fékk ekki međbyr hjá konungi, sem ţrátt fyrir afnám einveldis, átti nokkur völd. Ekki síst eftir ađ borgaralegir stjórnmálamenn höfđu klúđrađ málum jafn hressilega og ţeir dönsku í stríđinu viđ Prússa.

Ef Ţjóđverjar hefđu sóst eftir Íslandi 1864 er líklegt ađ Danir hefđu gefiđ landiđ eftir. Ţjóđverjar einblíndu á hinn bóginn ađ treysta stöđuna innanlands, líkt og Hinrik VIII á Englandi á 16. öld, og höfđu ekki áhuga á eyju á miđju Atlantshafi.

England varđ heimsveldi á 17. öld og Ţjóđverjar reyndu ađ verđa ţađ á 20. öld. Ef Ísland hefđi veriđ undir öđru hvoru ríkinu vćri saga okkar önnur.

Lćrdómur: hugsum hlýlega til ţess ađ hafa veriđ undir dönsku yfirvaldi. Ţökkum ţeim glćđum ţjóđerniskenndar sem Fjölnismenn og Jón Sig. blésu í um miđja 19. öld og leiddu til fullveldis 1. desember 1918 - rétt eftir ađ Englendingar og Ţjóđverjar voru nýbúnir ađ slátra hvorum öđrum í milljónavís í fyrri heimsstyrjöld.


mbl.is Ísland ítrekađ falbođiđ
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband