Styrmir og kúgun ţeirra umburđarlyndu

Sjálfskipađir fulltrúar umburđarlyndis í Sjálfstćđisflokknum reyndu í áravís ađ kúga afgerandi meirihluta flokksmanna til ađ fallast á ESB-ađild Íslands. Ţeir ,,umburđarlyndu" tóku hvern landsfundinn á fćtur öđrum í gíslingu og kröfđust ađ meirihluti flokksins tćki tillit til sértrúarstefnunnar í ESB-málinu. Loks hrökkluđust ţeir ,,umburđarlyndu" úr flokknum og stofnuđu Viđreisn.

Áslaug Friđriksdóttir borgarfulltrúi Sjálfstćđisflokksins fékk ekki framgang á lista flokksins fyrir borgarstjórnarkosningarnar. Hún notar sömu rök og viđreisnarfólkiđ; ţađ sé skortur á umburđarlyndi í Sjálfstćđisflokknum.

Styrmir Gunnarsson fyrrverandi ritstjóri Morgunblađsins fellur fyrir málflutningi Áslaugar í grein í dag. Málflutningur Áslaugar og Styrmis gengur út á ađ minnihlutasjónarmiđ eigi skiliđ ađ fulltrúa á fremsta bekk, ţ.e. öruggt sćti á frambođslista - annađ sé skortur á umburđarlyndi.

Ţessi málflutningur stenst ekki skođun. Minnihlutasjónarmiđ eiga ekki ađ fá ráđandi stöđu í nokkrum flokki, ţađ brýtur ţvert gegn ţeirri meginreglu ađ meirihlutinn skuli ráđa ferđinni. Minnihlutafólkiđ á vitanlega ađ hafa fullt málfrelsi og tillögurétt samkvćmt réttum og góđum félagsreglum en ekki fá forystuhlutverk vegna ,,umburđarlyndis."

Tilraunir minnihlutafólksins til ađ kúga meirihlutann er ađeins frekjukast klćtt ásökunum um skort á ,,umburđarlyndi."


Fullveldisdagurinn mikilvćgari en 17. júní

Fullveldiđ 1. desember 1918 er stćrri áfangi í sjálfstćđisbaráttunni en lýđveldisstofnunin 17. júní 1944. Međ fullveldinu náđust fram allar kröfur Jóns Sigurđssonar, sem hann setti fram í tímamótagrein, Hugvekja til Íslendinga áriđ 1848.

Međ fullveldinu fékkst viđurkennt ađ Ísland vćri ađeins í konungssambandi viđ Danmörku en ekki undirsett dönsku stjórnsýslunni.

Ísland fékk fullveldi, ekki vegna örlćti Dana, heldur af tveim ástćđum öđrum. Í fyrsta lagi stóđ meginhluti ţjóđarinnar fast á kröfunni um fullveldi í áratugi. Í öđru lagi sköpuđust ţćr ađstćđur í lok fyrri heimsstyrjaldar ađ Danir töldu sig eiga réttmćta kröfu um ađ hirđa lönd af Ţjóđverjum sem ţeir töpuđu í stríđinu 1864. Ţessi lönd, Slésvík, voru byggđ Dönum. Ţjóđríkjareglan er Woodrow Wilson Bandaríkjaforseti setti fram í lok fyrra stríđs kvađ á um ađ ţjóđir ćttu kröfu á ríki.

Danir ákváđu sumariđ 1918 ađ veita Íslendingum fullveldi til ađ standa betur ađ víg í fyrirsjáanlegum friđarsamningum eftir lok fyrra stríđs. Ţađ gekk eftir. Á grundvelli ţjóđríkjareglunnar fékk Ísland fullveldi og Danir dönskumćlandi Ţjóđverja, ásamt nyrstu héruđum Slésvíkur.

(Innan sviga er ţess ađ geta ađ ţegar Danir töpuđu Slésvík í hendur Ţjóđverja 1864 var uppi hugmynd í Kaupmannahöfn ađ bjóđa Ţjóđverjum Ísland en fá í stađinn Slésvíkurlönd. Segir okkur ađ ekki er trútt ađ láta öđrum fullveldi sitt).

Ţegar Ísland stofnađi lýđveldi, í enn öđru stríđi, heimsstríđinu seinna, var stofndagur fćđingardagur Jóns Sigurđssonar. En stćrsti sigurinn vannst 1918. Viđ ćttum ađ gera 1. desember ađ frídegi.


mbl.is Miđflokkurinn vill bćta viđ frídegi
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Bretar í vanda: engar sannanir fyrir rússneskt eiturtilrćđi

Bresk stjórnvöld hrundu af stađ alţjóđlegum refsiađgerđum gegn Rússlandi vegna banatilrćđis í Sailsbury gegn landflótta rússneskum njósnara. Engar sannanir eru fyrir ađild rússneskra yfirvalda ađ tilrćđinu.

Die Welt segir frá 27 spurningum sem Rússar beina ađ breskum stjórnvöldum vegna málsins. Spurningarnar lúta ađ tćknilegri útfćrslu á tilrćđinu og hvađa sannanir eru fyrir ađild rússneskra yfirvalda.

Ef Bretum mistekst ađ sýna fram á ađild Moskvu ađ tilrćđinu verđur tapa bresk stjórnvöld trúverđugleika, bćđi innanlands og erlendis.


mbl.is Vísuđu 59 erindrekum 23 ríkja úr landi
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Krossfestingin, sáluhjálp og skipulag

Fyrir tvö ţúsund árum var mađur krossfestur í Jerúsalem. Setuliđ Rómverja og íbúar, gyđingar, tóku höndum saman um koma fyrir kattarnef manni sem hvorki virti forrćđi heimsveldisins né heimamanna.

Helgisagnir spruttu af ţeim krossfesta, sem hét Jesú og mun hafa veriđ söguleg persóna. Söfnuđinum er hélt helgisögunni á lofti óx ásmegin og fékk fylgjendur ţvert á kynţćtti og ţjóđir. Ţegar hallađi undan fćti fjölgyđisríkis Rómverja var kristni gerđ ađ ríkistrú. Helstu talsmenn trúarinnar, biskupar, komu sér fyrir í miđlćgum borgum eins og Róm, Miklagarđi og Jerúsalem.

Sögulegt hlutverk kristni er tvíţćtt. Í fyrsta lagi veitti trúin einstaklingum sáluhjálp. Sú útgáfa trúarinnar, sem fékk mesta útbreiđslu, kenndi ađ Jesú vćri ţríeinn guđssonur er dó fyrir syndir mannanna í fortíđ og framtíđ. Ennfremur ađ Jesú tćki viđ öllum í guđsríki á hinstu stund hafi ţeir gert yfirbót. Mađurinn, jafn takmarkađ eintak og hann er, ţarf trú og sáluhjálp til ađ rata í veröldinni, gera líf sitt merkingarbćrt.

Í öđru lagi ţjónađi kristni samfélagshlutverki. Eftir hrun Rómar var úti um Pax Romana, rómverskan friđ, er hafđi kennt keltum og germönum vestan Rínar siđmenningu. Hrun Rómar og ţjóđflutningar germanskra ţjóđa vestur, til svćđa sem nú eru kennd viđ Frakkland, Ţýskaland, Spán og Bretland, var tími upplausnar í Evrópu.

Í miđaldaskipulaginu, sem reis úr rústum Rómarveldis, var kristni miđlćg. Kastalinn og kirkjan voru hornsteinar samfélagsins. Ţegar miđöldum lauk og einvaldskonungar yfirtóku ađalsveldi, var ţađ hásćtiđ og altariđ sem enn réđu ferđinni. Kristni sýndi sig búa yfir ađlögunarhćfni sem engin trúarbrögđ önnur státa af. Frá ţví ađ vera trú uppreisnarmanns í gyđingalandi verđur kristni besti vinur vestrćns ţjóđskipulags.

Jafnvel á Íslandi. Heiđnir menn, sem ţekktu Hvíta-Krist mest í afspurn, skipulögđu gođaveldi fljótlega eftir landnám. Ćsir og vćttir léku ţar hlutverk líkt og hjá öđrum germönskum ţjóđum. Ţegar Íslendingum stóđ til bođa ađ gerast kristnir, um áriđ 1000,ađ vísu međ ţrýstingi frá Noregskonungi, rćddu ţeir málin á fundi alţingis. Niđurstađan varđ ađ landinn skyldi taka kristni ađ nafninu til, heiđnir máttu áfram blóta, stunda fóstureyđingar á sína vísu og eta hrossakjöt sem kristnum miđaldamönnum var bannađ. Íslendingar tóku sér góđan tíma ađ verđa kristnir, um hundrađ ár eđa svo, og allir voru sáttir.

Ţegar útţenslutími Evrópu rann í garđ á nýöld var kristni enn í veigamiklu hlutverki. Heiminum skyldi bjargađ frá trúleysi og vantrú međ kristnum gildum, vopnum og verslun.

En nú er hún Snorrabúđ stekkur. Í 200 ár eđa ţar um bil er kristni víkjandi. Tilraunir á síđustu öld međ veraldleg trúarbrögđ, kommúnisma og nasisma, gáfust illa. Tilbeiđsla einstaklingsins og mannréttinda, sem vinsćl er í dag, skortir dulúđ og kynngimögnun kristninnar. Ađrir trúarkostir, t.d. íslam, eru ekki raunhćfir og ţarf ekki ađ fjölyrđa um ţađ.

Án sáluhjálpar og trúarlegrar undirstöđu samfélagsskipunar eru vesturlönd reikul eins og rótlaust ţangiđ í ljóđi Jóhanns Sigurjónssonar; ,,Bylgjan, sem bar ţađ uppi, var blóđug um sólarlag."


Stór-Tyrkland, ţjóđarmorđ og Kúrdar

Erdogan Tyrklandsforseti stefnir ćtlar sér ađ taka landssvćđi í Sýrlandi og Írak sem byggđ eru Kúrdum og innlima í Tyrkland. Verkefniđ kallast Stór-Tyrkland. Tilgangurinn er ađ ganga á milli bols og höfuđs á sjálfstćđisbaráttu Kúrda, sem eru fjölmennir í austurhluta Tyrklands og landamćrahéruđum Sýrlands og Írak.

Tyrkir eru vanir róttćkum ađgerđum til ađ tryggja hagsmuni sína. Ţeir efndu fyrir hundrađ árum til ţjóđarmorđs á Armenum.

Tyrkir eru Nató-ríki frá kalda stríđinu og njóta skjóls frá ráđamönnum í Bandaríkjunum og Evrópu. 


mbl.is Tyrkir hafna bođi Macron
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

60% fylgi ríkisstjórnar, Framsókn - Miđflokkur sameinast

Ríkisstjórnin fćr afgerandi fylgi ţrátt fyrir ađ hart vćri sótt ađ henni, m.a. međ vantrausttillögu vinstriflokka á alţingi. Međ 60 prósent fylgi er ríkisstjórninni allir vegir fćrir.

Annađ í könnun Gallup fer nokkuđ undir radarinn í umrćđunni. Miđflokkur Sigmundar Davíđs er á pari viđ Framsóknarflokkinn, og er međ yfirtökin í Reykjavík, samkvćmt annarri könnun. Ţetta ţýđir ađ Framsóknarflokkurinn getur ekki beđiđ og vonađ ađ Miđflokkurinn kođni niđur.

Fyrirsjáanleg er umrćđa um sameiningu Framsóknar og Miđflokks. Ađ upplagi eru ađstandendur flokkanna raunsćismenn í pólitík. Fyrir nćstu ţingkosningar verđa ţeir komnir í eina sćng. Vitiđ til. 


mbl.is Stuđningur viđ ríkisstjórnina minnkar
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Katrín og miskunnarlausir fjölmiđlar

Á ráđstefnu OECD sagđi Katrín Jakobsdóttir eftirfarandi um fjölmiđla:

Embćttismenn og kjörnir fulltrúar verđa ađ lćra ađ lifa í umhverfi ţar sem störf ţeirra eru stöđugt undir eftirliti, ţar sem gagnrýni, stundum ósanngjörn, á sér stađ og ţar sem fjölmiđlar eru miskunnarlausir. Ţađ er međal annars ţess vegna sem ég tel ríkisrekna fjölmiđla svo mikilvćga í hverju lýđrćđisríki.

Af orđum Katrínar ađ ráđa eru ađrir fjölmiđlar en ţeir ríkisreknu miskunnarlausir. Sennilega hlustar forsćtisráđherra ekki mikiđ á RÚV.


mbl.is Katrín fundađi međ framkvćmdastjórum OECD
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Miđaldra fólk stjórnar - sem betur fer

Miđaldra fólk stjórnar heiminum, oftast karlar en í vaxandi mćli konur. Og ţannig á ţađ ađ vera. Ćskan getur ekki stjórnađ. Ungt fólk á fullt í fangi međ ađ stjórna sjálfu sér.

Líffrćđilegt hlutverk ungs fólks er ađ fjölga sér. Hormónastarfsemin sem fylgir hlutverkinu hefur áhrif á dómgreindina, ungmenni hugsa um ţađ sem ţví sjálfu er nćst enda makaval nćst mikilvćgasta ákvörđun lífsins - á eftir fćđingunni.

Rómverjar hleyptu engum ađ í öldungaráđinu nema ađ hafa fyllt 40 ár og gengt herţjónustu í tíu ár. Öldungar stjórnuđu Spörtu og Karţagó.Í frumstćđum ţjóđfélögum er leitađ ráđa hjá ţeim eldri ţegar stórákvarđanir eru teknar. Menningarţjóđir eins og Kína og Japan hleypa sjaldnast unglingum undir fertugt í valdastóla.

Óli Björn Kárason ţingmađur vekur máls á fordómum gangvert ţeim eldri og reyndari, einkum miđaldra hćgrikörlum. Ţessir fordómar vađa fram af minnsta tilefni, iđulega frá fólki sem stendur á jađrinum, er ungt eđa vitlaust, oft hvorttveggja.

Ungt fólk á ađ hlusta á ţá eldri, skilja heiminn áđur en ţađ reynir ađ breyta honum, til ađ ţađ öđlist hćfni ađ axla ábyrgđ á öđru en sjálfu sér.  


Norđur-Kórea er fullvalda, eđa ţannig

Í alţjóđasamfélaginu er ekkert ríki fullvalda í fyllstu merkingu orđsins. Ríki eru í margvíslegu samstarfi sín á milli, sem međ einum eđa öđrum hćtti skerđa fullveldi ţeirra. Ađeins ríki sem kosta kapps ađ einangra sig frá umheiminum nálgast ţađ ađ vera fullvalda í ströngum skilningi, t.d. Norđur-Kórea.

Ísland er í Nató af sögulegum ástćđum. Hér var stofnađ lýđveldi í lok seinna stríđs. Um leiđ og stríđinu lauk skiptist heimurinn upp í kommúnískt austur og vestrćnt vestur. Ísland valdi vestur. Eđlilega.

Hlutverki Nató lauk međ kalda stríđinu. Enginn óvinur í austri sat lengur um vestrćn lýđrćđisríki. Illu heilli var Nató ekki lagt niđur eins og Varsjárbandalag kommúnistaríkja. Nató varđ ađ verkfćri Bandaríkjanna, Breta og Evrópusambandsins til ađ ţvinga fram pólitískar lausnir í Austur-Evrópu og miđausturlöndum sem höfđu ekkert međ varđstöđu gegn ásćlni kommúnisma ađ gera.

Engu ađ síđur var rétt af Íslandi ađ halda áfram ađildinni ađ Nató. Ásamt varnarsamningi viđ Bandaríkin er Nató skásta tryggingin fyrir ţví ađ Ísland verđi ekki leiksoppur stórvelda í viđsjárverđum heimi.

Ađild ađ Nató á ţó ekki ađ ţýđa ađ Ísland verđi hundur í bandi herskárra stríđsmangara í Washington, London eđa Brussel. Ţađ á ekki síst viđ ţegar um samskipti viđ Rússland er ađ rćđa. Rússland/Sovétríkin reyndust okkur vel ţegar viđ glímdum viđ Nató-ţjóđina Bretland um yfirráđin yfir fiskimiđum okkar. Ţađ er geymt en ekki gleymt ađ Bretland sendi herskip á Íslandsmiđ til ađ koma í veg fyrir fullveldisrétt okkar.

Síđustu daga og vikur reyna ráđamenn í London ađ telja alţjóđ trú um ađ rússnesk yfirvöld standi á bakviđ banatilrćđi viđ rússnesk feđgin á breskri grundu. Fađirinn er fyrrum njósnari, sem dćmdur var í Rússlandi áriđ 2004 en fékk frelsi 2010 í fangaskiptum viđ Bretland. Ef njósnarinn var mikilvćgur ţjóđaröryggi Rússlands hefđi honum aldrei veriđ hleypt úr fangelsi. Rússnesk yfirvöld er sek um eitt og annađ en sjaldnast um frámunalega heimsku.

Engar sannanir eru fyrir ađild rússneskra yfirvalda ađ bandatilrćđinu. Alls engar. Kringumstćđurök, ađ eitriđ hafi veriđ framleitt í Rússlandi, eru veik. Hvers vegna lá svona mikiđ á ađ kenna yfirvöldum í Moskvu um tilrćđiđ? Svariđ liggur í breskum innanríkismálum. Stjórn Theresu May berst fyrir pólitísku lífi sínu vegna erfiđleika viđ ađ losna úr Evrópusambandinu, Brexit. Ekkert sameinar ţjóđir betur en öflugur erlendur óvinur.

Ţeir sem líta á banatilrćđiđ í Sailsbury hlutlćgum augum, t.d. Tom Switzer (sjá einnig hlekki í grein hans), sjá hve málatilbúnađur bresku ríkisstjórnarinnar er veikur.

Ríkisstjórn Íslands, og Guđlaugur Ţórđarson utanríkisráđherra, tók skásta kostinn í ómögulegri stöđu. Viđ rákum enga Rússa úr landi en aflýstum fundum til ađ brjóta ekki vestrćna samstöđu. Ef ţađ er svo, sem ekki er vitađ, ađ utanríkisráđherra hafi látiđ Breta vita ađ sönnunargögnin fyrir ađild Moskvu ađ tilrćđinu haldi ekki vatni, yrđi ţađ góđur plús.

Ísland er fullvalda, bara ekki eins fullvalda og Norđur-Kórea. Enginn grćtur ţá stađreynd. 


mbl.is Segir Ísland ekki fullvalda
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Kalt stríđ Nató og Rússlands - ný gögn

Rússum var talin trú um ađ Nató myndi ekki stćkka í austur og ógna ţar međ landamćrum Rússlands. Bandarískar og rússneskar heimildir, sem voru gerđ opinberar fyrir tíu dögum, stađfesta ađ Nató-ríkin, međ Bandaríkin í fararbroddi, gáfu vilyrđi til Rússa um ađ ţeir yrđu međ í ráđum um öryggishagsmuni Miđ- og Austur-Evrópu.

Vilyrđin voru gefin ađ loknu kalda stríđinu og sameiningu Ţýskalands. Nató stóđ ekki viđ orđ sín. Útţensla Nató í austurátt hófst fyrir aldamót međ viđtöku Tékklands, Póllands og Ungverjalands. Tíu árum áđur voru ţessi ríki í hernađarbandalagi međ Sovétríkjunum/Rússlandi.

Ţrátt fyrir mótmćli Rússa hélt Nató áfram ađ vígvćđast í austurátt. Eystrasaltsríkin ásamt Rúmeníu, Búlgaríu, Slóvakíu og Slóveníu urđu Nató-ţjóđir 2004.

Á nćrfellt öllum vesturlandamćrum Rússlands voru Nató-herir á fyrsta áratug aldarinnar. Ţegar til stóđ ađ innlima Úkraínu í Nató spyrntu Rússar viđ fćti. Afleiđingin var borgarastyrjöld sem enn stendur.

Bandaríkin og Nató-ríkin ćtluđu sér ađ einangra Rússland eftir lok kalda stríđsins. Sá ásetningur er enn fyrir hendi, eins og nýleg dćmi sanna. 


Nćsta síđa »

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband